Page 51 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 51
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 51
เปลือก เก็บกินไปเท่าไรในตอนเช้าก็จะมีเมล็ดสุกงอกขึ้นแทนที่ในตอนเย็น ครั้น
มีสัตว์ส่วนหนึ่งเกิดโลภไปเก็บข้าวสาลีมาสะสมก็มีผู้ท�าตามอย่าง ข้าวสาลีที่เคย
อุดมสมบูรณ์ก็เปลี่ยนไป ไม่มีเมล็ดสุกงอกขึ้นมาแทน เมื่อสัตว์เหล่านั้นมาจับกลุ่ม
ปรับทุกข์กันก็เกิดความคิดที่จะแบ่งข้าวสาลีและปักปันเขตแดน ทรัพย์สินเอกชน
จึงเริ่มเกิดขึ้น แต่ก็มีบุคคลบางกลุ่มเกิดความโลภเที่ยวไปเก็บเอาข้าวสาลีของคน
อื่น จึงมาตกลงกันว่า “พวกเราจักสมมติสัตว์ผู้หนึ่งให้เป็นผู้ว่ากล่าวผู้ที่ควรว่า
กล่าวได้โดยชอบ ให้เป็นผู้ติเตียนผู้ที่ควรติเตียนได้โดยชอบ ให้เป็นผู้ขับไล่ผู้ที่ควร
ขับไล่ได้โดยชอบ ส่วนพวกเราจักแบ่งส่วนข้าวสาลีให้แก่ผู้นั้น” (วีระ สมบูรณ์
2532: 33) ด้วยเหตุนี้เอง ชนชั้นปกครองจึงเกิดขึ้น
เป็นที่น่าสังเกตว่า “ก�าเนิดรัฐ” ตามคติของพุทธศาสนาดังกล่าวมีความ
คล้ายคลึงกับแนวคิดสัญญาประชาคม (Social contract theory) ในปรัชญา
การเมืองตะวันตก คือเป็น “มหาชนสมมติ” นั่นเอง และเมื่อได้รับการสมมติขึ้น
มาแล้ว ผู้ปกครองก็จ�าเป็นต้องมีหลักปฏิบัติซึ่ง “จักกวัตติสูตร” ได้อธิบายข้อ
ปฏิบัติของผู้ปกครองเพื่อความสงบสุขของสังคมด้วยการคุ้มครองชนกลุ่มต่างๆ
อย่างเสมอกัน ดูแลไม่ให้เกิดการอธรรม สงเคราะห์ผู้ที่ไม่มีทรัพย์ และหมั่น
ปรึกษาผู้รู้ที่ตั้งมั่นในคุณธรรมว่าอะไรคือกุศล อะไรคืออกุศล ซึ่งหากผู้ปกครอง
ละเลยก็จะน�ามาซึ่งความเสื่อม ดังเช่น พระราชาองค์หนึ่งที่ปกครองตามมติของ
พระองค์เอง ไม่ปฏิบัติตามธรรมโดยนัยแห่งจักรวรรดิวัตร
บรรดาประชาราษฎร์กลุ่มต่างๆ นับแต่คณะอ�ามาตย์ ข้าราชบริพาร นาย
กองช้าง นายกองม้า ไปจนถึงคนรักษาประตู และ “คนเลี้ยงชีพด้วยปัญญา”
ก็ชุมนุมกันเรียกร้องให้พระราชาประพฤติจักรวรรดิวัตร โดยเสนอด้วยว่า
พระราชาสามารถตรัสถามประชาชนได้ว่า จักรวรรดิวัตรนั้นมีอะไรบ้าง
(วีระ สมบูรณ์ 2532: 45-46)
