Page 48 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 48
48 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
หากกองทัพเป็นหน่วยทหารราบติดอาวุธหนัก นครรัฐนั้นจะปกครองแบบ
คณาธิปไตย (Oligarchy) ทั้งนี้เพราะมีคนเพียงกลุ่มเดียวที่สามารถมีอาวุธ
หนักและได้รับการฝึกฝน หากอ�านาจของนครรัฐตั้งอยู่บนกองทัพเรือหรือ
กองทหารราบติดอาวุธเบา เราก็คาดหมายได้ว่านครรัฐนั้นจะปกครองด้วย
ระบอบประชาธิปไตย ทั้งนี้เพราะประชาชนคนไหนก็สามารถพายเรือหรือ
ใช้สลิงยิงได้ กล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ หากคนคนหนึ่งมีอาวุธ เราก็ต้องรับฟัง
ความคิดเห็นของเขา (Graeber 2004)
3
กล่าวอีกนัยหนึ่ง นครรัฐที่ปกครองแบบประชาธิปไตยจะเป็นนครรัฐที่
รูปแบบกองก�าลังทางทหารมีโครงสร้างอ�านาจที่ไม่เหลื่อมล�้าหรือมีความเท่า
เทียมกัน อย่างไรก็ดี ยังมีค�าถามในเชิงเหตุและผลที่ส�าคัญว่า ประชาธิปไตยเป็น
ปัจจัยน�าไปสู่ความเท่าเทียมกัน หรือเป็นผลลัพธ์ของโครงสร้างอ�านาจที่เท่าเทียม
กันกันแน่ ในนครรัฐเอเธนส์เอง ผู้มีฐานะทางเศรษฐกิจสังคมและชนชั้นน�าก็ต่อ
ต้านแนวคิดประชาธิปไตยโดยตรง เพราะไม่เชื่อว่าพลเมืองที่ด้อยการศึกษาควร
จะมีสิทธิในการตัดสินใจในเรื่องของส่วนรวม มีการปฏิวัติเกิดขึ้นหลายครั้ง แต่ละ
ครั้งล้วนมีจุดมุ่งหมายเพื่อจ�ากัดสมาชิกของสมัชชาให้น้อยลงและให้มีคุณสมบัติ
ที่เป็นผู้ถือครองทรัพย์สินมากขึ้น ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมโดยตรงในเอเธนส์
ปรับตัวและด�ารงอยู่ได้หลายร้อยปี แต่ก็ล่มสลายไปเมื่อกรีกตกอยู่ภายใต้การ
ปกครองของโรมัน ซึ่งใช้ระบบตัวแทนคือการเลือกตั้งวุฒิสภา
ปรัชญาการเมืองตะวันตกมีวิวัฒนาการมาเป็นประชาธิปไตยแบบตัวแทน
มากขึ้นตามล�าดับ และแม้ว่ารูปแบบประชาธิปไตยโดยตรงตามแบบเอเธนส์จะ
ไม่เคยมีการน�ามาปฏิบัติได้อีกในระดับประเทศ แต่ตัวอย่างของนครรัฐเอเธนส์ก็
3 ส�านวนการแปลของ ภัควดี วีระภาสพงษ์ แหล่งที่มา http://v1.midnightuniv.org/
midnighttext/000941.doc
