Page 40 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 40
40 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
และประวัติศาสตร์การเดินขบวนชุมนุมประท้วงในสังคมไทย” (ประภาส ปิ่นตบแต่ง
2541) ว่าเป็นการต่อสู้ของประชาชน เพื่อประชาชน โดยมีประชาชนคนจน
เจ้าของปัญหาเป็นผู้ขับเคลื่อนขบวนการ จุดเริ่มต้นของการเคลื่อนไหวนี้เกิดจาก
การรวมตัวกันต่อสู้ในประเด็นปัญหาผลกระทบที่เกิดจากโครงการต่างๆ ของ
รัฐบาลในภาคอีสาน นับตั้งแต่ปัญหาดินเค็มกรณีล�าน�้าเสียว จังหวัดมหาสารคาม
ปัญหาป่าไม้-ที่ดินในช่วงก่อนโครงการ คจก. อันได้แก่ ปัญหาสวนป่ายูคาลิปตัส
ทับที่ท�ากิน ปัญหา “วัวพลาสติก” รวมทั้งปัญหาที่เกิดขึ้นกับโครงการด้านการ
เกษตรอื่นๆ เช่น มะม่วงหิมพานต์ และหม่อนไหม เป็นต้น
ต่อมา ในช่วงรัฐบาลชวน หลีกภัย (พ.ศ. 2535-38) จึงได้เกิดการรวมตัวกัน
เป็น “สมัชชาเกษตรกรรายย่อยภาคอีสาน (สกย.อ.)” ในขณะที่ในภาคอื่นๆ ก็มี
เครือข่ายในลักษณะเดียวกันเกิดขึ้น เช่น ในภาคเหนือ เกิดเครือข่ายป่าชุมชนซึ่ง
เป็นผลพวงมาจากการคัดค้านสัมปทานป่า และการต่อสู้ของชาวบ้านกรณีป่า
ห้วยแก้ว ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นเครือข่ายที่กว้างขวางมากขึ้นคือ เครือข่าย
เกษตรกรภาคเหนือ (คกน.) ที่รวมปัญหาเขตป่าอุทยานทับพื้นที่ท�ากินเข้ามาไว้
ด้วย ในภาคใต้ได้เกิดเครือข่ายที่ส�าคัญคือ สมาพันธ์ประมงพื้นบ้านภาคใต้ 13
จังหวัด เครือข่ายเหล่านี้ได้ขยายตัวออกไปอย่างกว้างขวางในช่วงรัฐบาลชวน 1
ต่อเนื่องไปถึงสมัยรัฐบาลนายบรรหาร ศิลปอาชา และได้รวมตัวกันจนกลายเป็น
“สมัชชาคนจน” ในที่สุด
ลักษณะส�าคัญของเครือข่ายนี้คือ เป็นเครือข่ายชุมชนชาวบ้านจากท้องถิ่น
ต่างๆ ที่มีพันธมิตรส�าคัญเป็นชนชั้นกลางในเมือง คือ เจ้าหน้าที่จากองค์กรพัฒนา
เอกชน (NGO) นักอนุรักษ์ นักวิชาการ ฯลฯ โดยที่นักวิชาการและ NGO มีบทบาท
ส�าคัญในฐานะเป็นตัวกลางในการน�าเอาประเด็นปัญหาจากชีวิตจริงของชาวบ้าน
ไปสู่การถกเถียงในวงสาธารณะและวงวิชาการ รวมทั้งแปลปัญหาต่างๆ ที่เกิด
ขึ้นกับชีวิตผู้คนในระดับรากหญ้าให้เป็นภาษาที่สาธารณชนเข้าใจได้ นอกจาก
