Page 39 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 39
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 39
สาธารณะจากต่างประเทศ จะเห็นได้ว่า ประสบการณ์การท�างานเรื่องสมัชชา
สุขภาพของไทยเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจ เพราะเป็นรูปธรรมหนึ่งของกระบวนการ
มีส่วนร่วมที่ผสมผสานวิธีการถกแถลงและไตร่ตรองร่วมกัน (Deliberation) เข้า
มาใช้ในการพัฒนานโยบายสาธารณะ
2. การเมืองของการมีส่วนร่วม :
จากการเมืองบนท้องถนนถึงสมัชชาสุขภาพ
ในประวัติศาสตร์การเมืองภาคพลเมือง ความพยายามในการต่อสู้เพื่อการ
มีส่วนร่วมในการก�าหนดหรือเปลี่ยนแปลงนโยบายโดยภาคประชาชนเกิดขึ้น
อย่างต่อเนื่องในรูปแบบต่างๆ ทั้งการต่อสู้ ต่อรอง และต่อต้านนโยบายรัฐที่ไม่
ถูกต้องชอบธรรม รวมทั้งความพยายามผลักดันให้เกิดมาตรการการแก้ปัญหาที่
ตอบสนองความต้องการของภาคประชาชน อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ของภาค
ประชาชนในช่วงที่ผ่านมามักเป็นการตอบโต้กับนโยบายหรือโครงการของรัฐที่
ส่งผลกระทบทางลบต่อชีวิตของผู้คนในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นประเด็นนโยบายสิ่ง
แวดล้อม การประกาศพื้นที่ป่าสงวนทับที่ท�ากิน การสร้างเขื่อน หรือการเรียก
ร้องเกี่ยวกับราคาผลผลิตการเกษตรในแต่ละฤดูการผลิต โดยมีรูปแบบหลักได้แก่
การชุมนุมเพื่อยื่นข้อเรียกร้องและเจรจาต่อรองกับรัฐบาล หากพิจารณาจาก
ผลลัพธ์ในแง่การได้รับการตอบสนองจากภาครัฐแล้ว อาจกล่าวได้ว่าการ
เคลื่อนไหวที่ผ่านมาดังกล่าวประสบความส�าเร็จอย่างจ�ากัด อย่างไรก็ตาม
กระบวนการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นก็ได้ท�าให้ภาคประชาชนมีการจัดตั้งด้วยตนเอง
ที่เข้มแข็งขึ้นตามล�าดับ
รูปธรรมของการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในประเทศไทยที่ได้รับการ
กล่าวขวัญถึงกันมากที่สุด คือ กรณีสมัชชาคนจน ซึ่งประภาส ปิ่นตบแต่ง ได้
ประมวลไว้ในงานเขียนเรื่อง “กรณีการเมืองบนท้องถนน: 99 วันสมัชชาคนจน
