Page 144 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 144
144 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
ที่หลากหลายแตกต่างของผู้คน (Perrin 2006)
บทเรียนกระบวนการประชุมสมัชชาสุขภาพก่อนปี พ.ศ. 2551 มีการจัด
กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่หลากหลาย ทั้งเวทีเล็กใหญ่ ตลาดนัดแลกเปลี่ยน
ทัศนะและมุมมอง รวมทั้งการแสดงออกทางวัฒนธรรม ท�าให้การสื่อสารมีความ
หลากหลายไปตามความถนัดของแต่ละกลุ่มบุคคลและองค์กร แต่ก็เป็นรูปแบบ
ที่มีข้อจ�ากัดในแง่ที่จะให้เกิดมติร่วมกัน การปรับรูปแบบสมัชชาสุขภาพตามแบบ
อย่างการประชุมสมัชชาสุขภาพโลก (World Health Assembly) ท�าให้ขั้นตอน
ต่างๆ เป็นระเบียบแบบแผนมากขึ้น มีข้อมูลทางวิชาการ มีการก�าหนดวาระและ
มติที่ต้องมีการหาฉันทมติที่ชัดเจน แต่เนื่องจากการประชุมสมัชชาระดับชาติมี
สมาชิกสมัชชาเป็นจ�านวนมาก ท�าให้ไม่สามารถอภิปรายในรูปแบบการถกแถลง
ได้อย่างเพียงพอ ทั้งในเชิงปริมาณก็มีการก�าหนดให้องค์กรภาคีภาคส่วนต่างๆ
ใช้เวลาเพียง 3 นาทีเท่ากัน และให้พูดได้เพียงครั้งเดียว ซึ่งเป็นรูปแบบที่แทบ
ไม่มีการถกแถลงกันอย่างแท้จริงเลย
ในเชิงคุณภาพ การอภิปรายถกแถลงถูกประเมินจากผู้เข้าร่วมว่า ผู้แทน
จากบางหน่วยงานมีเพียงความคิดเห็นมากกว่าข้อมูลทางวิชาการ บางครั้งผู้พูด
ก็ไม่มีอ�านาจหน้าที่รับผิดชอบในประเด็นที่พูด จากกรณีศึกษาพบประเด็นร่วม
กันว่า ผู้ที่เคยร่วมสมัชชาเกิดความรู้สึกขาดความกระตือรือร้นที่จะเข้าร่วม ส่วน
หนึ่งเป็นเพราะการประชุมสมัชชาไม่มีบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนถกแถลง
หรือร่วมไตร่ตรองที่สามารถเปลี่ยนความคิดที่ขัดแย้งกันให้เห็นร่วมกันได้ การหา
ข้อตกลงมักกลายเป็นการประนีประนอมเฉพาะหน้า เช่น ในการประชุมห้องยืด
เยื้อของมติการเข้าถึงยาถ้วนหน้า หรือกรณีการขับเคลื่อนมติมาตรการสังคมไทย
ไร้แร่ใยหินที่มีปัญหาเรื่องท่าทีที่ไม่ไว้วางใจกัน ทั้งระหว่างหน่วยราชการที่
เกี่ยวข้อง ภาคธุรกิจ ภาควิชาการ และทาง สช. เอง ท�าให้มีข้อจ�ากัดอย่างมาก
ในการร่วมคิดร่วมตัดสินใจ
