Page 148 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 148
148 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
สัมพันธ์เชิงอ�านาจชุดหนึ่ง ซึ่งย่อมหมายความว่า “สมัชชา” มีกาลเทศะที่เหมาะ
ส�าหรับปฏิบัติการด้านการสื่อสารบางลักษณะ และอาจไม่เหมาะกับการสื่อสาร
แบบอื่นๆ ปรากฏการณ์ที่พบจากกรณีศึกษาก็คือ การสื่อความหมายและปฏิบัติ
การสื่อสาร (Communicative action) นั้นไม่ได้ถูกจ�ากัดไว้แต่เฉพาะในพื้นที่
ใดพื้นที่หนึ่ง แต่มันกระจายและไหลเวียนอยู่ในพื้นที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่สื่อ
การโฆษณา ข่าว คณะกรรมการต่างๆ ที่หน่วยงานต่างๆ จัดตั้งขึ้น เวทีเสวนาทั้ง
ในแวดวงวิชาการ วิชาชีพ และเวทีนโยบายต่างๆ สมัชชาจึงเป็นเพียงพื้นที่หนึ่ง
ในหลากหลายพื้นที่ที่มีการสื่อสารเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะเกิดขึ้น ปัญหาที่
ควรพิจารณาก็คือ พื้นที่ “สมัชชา” นี้แตกต่างจากพื้นที่แบบอื่นอย่างไร มีจุดแข็ง
จุดอ่อนอะไร และควรจะจัดความสัมพันธ์กับพื้นที่อื่นๆ อย่างไร
ตัวอย่างที่น่าสนใจในกรณีศึกษาของเราก็คือ กรณีมาตรการสังคมไทยไร้
แร่ใยหิน ซึ่งเป็นมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2553 และได้รับความ
เห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี แต่กระบวนการหลังจากนั้น พบว่าภาคธุรกิจที่มีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้องทั้งที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับมาตรการดังกล่าวพยายามใช้
สื่อและเวทีต่างๆ ในการเผยแพร่ความคิดเห็นของตน กระบวนการสื่อสารที่เกิด
ขึ้นนอกสมัชชาสุขภาพนี้เป็นไปอย่างเข้มข้น ภาคธุรกิจท�าการรณรงค์ให้ความรู้
ความเข้าใจแก่สาธารณะจากมุมมองของตนเอง เช่น บริษัทผลิตกระเบื้องที่ไม่
เห็นด้วยกับมาตรการดังกล่าวได้ออกมารณรงค์เผยแพร่ค�าขวัญผ่านทาง
สื่อมวลชนว่า “ไม้จิ้มฟันอันตรายกว่าแร่ใยหิน” และมีการสร้างความเข้าใจผิดๆ
ที่ว่า หากมาตรการดังกล่าวถูกน�ามาบังคับใช้ ผู้บริโภคที่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีแร่ใยหิน
อยู่แล้วก็จะต้องรื้อผลิตภัณฑ์เหล่านั้นออกทิ้งไป โดยมีการระดมกลุ่มคนเลี้ยงสุกร
ที่จังหวัดแห่งหนึ่งออกมาประท้วงว่าหากต้องรื้อหลังคาเล้าหมูที่ได้มุงไว้ด้วย
กระเบื้องที่มีแร่ใยหินอยู่ก่อนแล้ว ก็จะเป็นภาระและก่อให้เกิดผลกระทบต่อการ
เลี้ยงหมูของกลุ่มตน ทั้งที่ในมาตรการที่ประกาศใช้นั้นไม่ได้มีการก�าหนดให้รื้อ
