Page 141 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 141
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 141
เป็นสิ่งที่ไม่สามารถท�าให้เกิดขึ้นได้จริง อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการสื่อสารจะมีข้อ
จ�ากัดและไม่สามารถท�าให้สมบูรณ์แบบตามอุดมคติได้ เราก็ยังอาจจะท�าให้มัน
สมบูรณ์พอในระดับที่มนุษย์จะใช้เหตุผลร่วมกันเพื่อหาทางออกร่วมกันได้ แทนที่
จะใช้ความคิดเห็นหรืออารมณ์ของตนเองเป็นตัวตัดสินปัญหา ซึ่งจะยิ่งก่อให้เกิด
ปัญหาความขัดแย้งและความรุนแรงตามมาได้
แนวคิดเรื่องปฏิบัติการสื่อสาร (Communicative action) นี้ หากพิจารณา
จากความเป็นจริงของพื้นที่สาธารณะและเวทีการถกแถลง (Deliberation) กัน
ด้วยเหตุผล ก็จะเห็นได้ว่ายังมีค�าถามหลายข้อที่ต้องพิจารณาหาค�าตอบ เช่น
ภาวะในอุดมคติของการพูดจากัน (Ideal speech act) ที่การถกแถลงกันด้วย
เหตุผลจะไม่ถูกข่มขู่คุกคามจากอ�านาจใดๆ เลยนั้นมีอยู่จริงหรือ หรือแท้ที่จริง
ภาวะของการไม่ถูกข่มขู่ในพื้นที่การพูดคุยบางประเภทนั้นเป็นไปอย่างสัมพัทธ์
กับการข่มขู่ในพื้นที่อื่นๆ ซึ่งก็เท่ากับว่าการสร้างพื้นที่ส�าหรับการถกแถลงอาจ
เป็นการสร้างพื้นที่อุดมคติมากขึ้นโดยเปรียบเทียบ แทนที่จะต้องเป็นไปตามหลัก
เกณฑ์ในทางอุดมคติอย่างสมบูรณ์แบบ แนวคิดนี้เป็นแนวคิดแบบสัมฤทธิคตินิยม
(Pragmatism) ซึ่งถือว่าความเป็นจริงในชั้นของการปฏิบัติการ (pragmatic) ให้
ได้ผลมีความส�าคัญกว่าความเป็นไปได้ทางทฤษฎี (หรือพวกคัมภีร์นิยม Dog-
matic) ที่เน้นเงื่อนไขแบบอุดมคติ (Idealistic)
ประเด็นปัญหาอีกประการหนึ่งก็คือเรื่องของ “ภาษา” และทักษะความ
สามารถในการถกแถลง (Deliberative skills) และการสร้างข้อถกเถียง (Argu-
mentation) ซึ่งเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่แต่ละชนชั้นทางสังคมมีสะสมอยู่ไม่เท่า
กัน การเรียนรู้ที่จะถกแถลงได้อย่างน่าเชื่อถือจ�าเป็นต้องมีทักษะทั้งในด้านภาษา
และการรู้จักกระบวนการขั้นตอนหรือพิธีการ (Procedure and protocol) ใน
เวทีการถกแถลง ซึ่งทักษะและความรู้เหล่านี้มีลักษณะเฉพาะทางชนชั้นที่ท�าให้
