Page 142 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 142
142 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
เกิดความไม่เท่าเทียมกันขึ้นได้ ยิ่งในพื้นที่ที่มีความเป็นทางการสูง กระบวนการ
ต่างๆ ก็ยิ่งมีระเบียบการปฏิบัติและกฎเกณฑ์มากขึ้น บรรยากาศการแลกเปลี่ยน
กันก็มักมีความเป็นทางการและมีเงื่อนไขในเรื่องเวลาเข้ามาก�าหนด ประธาน
กลายเป็นผู้มีอ�านาจเพราะมีสิทธิที่จะอนุญาตให้ใครอภิปรายและสามารถควบคุม
ให้การอภิปรายเป็นไปตามก�าหนดเวลา ล�าดับขั้นตอนต่างๆ รวมทั้งเอกสารต่างๆ
ที่ต้องถูกเตรียมขึ้นมาก่อน ล้วนแต่เป็นเงื่อนไขหรือข้อจ�ากัดที่ท�าให้ Ideal
speech act เป็นไปตามอุดมคติได้น้อยลง
รูปธรรมความแตกต่างของทักษะการสื่อสารมีให้เห็นในกรณีมาตรการท�าให้
สังคมไทยไร้แร่ใยหิน ที่คู่ขัดแย้งทั้งสองฝ่ายต่างก็เตรียมผู้พูดที่มีความสามารถใน
การอภิปรายของตนเองไว้พูดในที่ประชุมเพื่อให้เกิดการได้เปรียบกันขึ้น นัก
วิชาการที่คุ้นเคยกับการน�าเสนอความคิดเห็น ตัวแทนองค์กรพัฒนาเอกชนที่เคย
ต่อรองในเวทีต่างๆ มาก่อน หรือภาคธุรกิจที่สามารถจัดหาบุคลากรที่มาท�าหน้าที่
โน้มน้าวชี้แจงในเวทีเหล่านี้ได้ก็จะช่วงชิงแสดงบทบาทในการอภิปรายถกแถลง
อย่างเต็มที่ ในขณะที่ตัวแทนจากภาคประชาชนในพื้นที่มักไม่มีความสามารถใน
การโต้แย้งหรือแสดงความคิดเห็นของตนเองมากนัก ท�าให้เสียงของ “ผู้ได้รับ
ผลกระทบ” หรือเสียงสะท้อนจากมุมมองของคนธรรมดาสามัญแผ่วเบาลงไป
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวทีสมัชชาระดับประเทศ
ในบทความชื่อ Against Deliberation นักเขียน ลินน์ แซนเดอร์ส (Lynn
Sanders) ได้ชี้ให้เห็นถึงจุดอ่อนของกระบวนการถกแถลงหรือ Deliberation
ว่ามีลักษณะโน้มเอียงหรืออคติต่อรูปแบบอื่นของการแสดงออกซึ่งความเห็น โดย
เฉพาะอย่างยิ่งของผู้หญิงและชนกลุ่มน้อย ทั้งนี้เพราะการถกแถลงนั้นเป็นรูป
แบบการแสดงออกที่มีลักษณะเฉพาะทางวัฒนธรรมและชนชั้นทางสังคม การ
ถกแถลงที่เน้นการโน้มน้าวกันด้วยข้อมูล ความรู้และเหตุผลนั้น ผู้ชาย ชนชั้น
กลาง คนขาว และพวกมีสถานะทางการศึกษาที่สูงกว่ามักจะผูกขาดการแสดง
