Page 135 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 135
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 135
ระดับอ�าเภอ ซึ่งก็มีจุดแข็งจุดอ่อนแตกต่างกัน
ในเชิงคุณภาพ ตัวแทนอาจมีความหมายหลายประการ เช่น ความหมาย
ของความคล้ายคลึงกัน เช่นการเป็นตัวแทนได้เพราะมีสถานภาพคล้ายคลึงกัน
(ผู้ป่วย/แพทย์ ไพร่/อ�ามาตย์) มีความคิดหรืออุดมการณ์ที่คล้ายกัน (สังคมนิยม
ทุนนิยม เสรีนิยม เผด็จการ ประชาธิปไตย) มีขีดความสามารถที่คล้ายคลึงกัน
(ระดับการศึกษา อาชีพ) ซึ่งจะมีปัญหาตามมาก็คือจะให้ตัวแทนมีความคล้ายคลึง
กับฐานเสียง (Constituency) ในแง่ใด เช่น เพศเหมือนกัน เศรษฐฐานะใกล้เคียง
กัน กลุ่มชาติพันธ์ุเดียวกัน หรือศาสนาเดียวกัน ทางออกส�าหรับเรื่องนี้ดูเหมือน
จะต้องใช้การพิจารณาเป็นรายกรณีไป ซึ่งเป็นไปไม่ได้ส�าหรับ “สมัชชาสุขภาพ”
โดยเฉพาะในระดับชาติ ในกรณีที่การเลือกแบบตัวแทนที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึง
กันมีปัญหาทางออกประการหนึ่งก็คือ การใช้วิธีจับสลากแบบสุ่ม (By lot หรือ
lottery) เช่น ในกรณีประชาธิปไตยแบบเอเธนส์
นอกจาก “ตัวแทน” ในความหมายของความคล้ายคลึงแล้ว ยังมีตัวแทน
ในความหมายของผู้กระท�าการแทนอีกด้วย ซึ่งแนวคิดเรื่องความคล้ายคลึงหรือ
คุณสมบัติแบบเฉลี่ยอาจใช้ไม่ได้เลย เช่น ตัวแทนนางสาวไทยที่จะไปประกวด
นางงามโลก ตัวแทนนักเรียนไทยที่จะไปแข่งขันหุ่นยนต์นานาชาติ หรือผู้แทน
ไทยในเวทีการค้าโลก ซึ่งหากใช้คนที่มีคุณสมบัติเฉลี่ย เช่น สวยเฉลี่ยของประเทศ
ฉลาดเฉลี่ยของนักเรียนไทย หรือรู้เรื่องข้อตกลงการค้าระหว่างประเทศเฉลี่ย
เท่าๆ กับคนไทยทั่วไป ก็อาจถือว่าเป็นตัวแทนที่ไม่เหมาะสมเลยก็เป็นได้
“ตัวแทน” ในความหมายนี้จึงหมายถึง Agency คือการเป็นผู้ท�าหน้าที่ที่ได้รับ
มอบหมายให้เป็นที่พอใจของผู้เลือกมากที่สุด
แนวคิดเรื่องการท�าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายนี้ ท�าให้เราสามารถแยกผู้แทน
ออกได้เป็นอย่างน้อย 2 ลักษณะคือ ตัวแทนผู้ได้รับมอบหมาย (Delegate) และ
