Page 123 - hpp_9y_ebook58_08_07_001

ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 123

กลไกของรัฐและในด้านการสร้างสวัสดิการให้กับพลเมือง จนกลายเป็นระบบ
ราชการที่ซับซ้อนและขาดประสิทธิภาพ ความขัดแย้งในด้านต่างๆ ทั้งในการแย่ง

ชิงทรัพยากร ความเหลื่อมล�้า ความขัดแย้งในเรื่องอัตลักษณ์และชาติพันธุ์ก็มี
มากและรุนแรงขึ้น การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้ท�าให้มีการเรียกร้องทวงถามถึง
สิทธิการมีส่วนร่วมก�าหนดอนาคตทางการเมืองของภาคประชาชนมากขึ้น ใน

ขณะเดียวกัน ข้อจ�ากัดของระบอบประชาธิปไตยแบบตัวแทนก็ปรากฏเด่นชัดขึ้น
ควบคู่ไปกับความตื่นตัวในการแสวงหารูปแบบประชาธิปไตยที่เป็นทางเลือกหรือ

ทางออกใหม่ๆ

1.2 ประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง (Deliberative democracy)

กระแสความตื่นตัวในเรื่องประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรองที่เกิดขึ้นในราว
สองทศวรรษที่ผ่านมา เป็นความพยายามที่จะก้าวพ้นข้อจ�ากัดของประชาธิปไตย

แบบตัวแทนและข้อจ�ากัดของกระบวนการเชิงนโยบายที่เป็นอยู่ 2 ประการ คือ
ข้อจ�ากัดประการแรก ประชาธิปไตยแบบตัวแทนในระบบรัฐสภาในปัจจุบัน
นั้น ได้กลายเป็นระบบที่ให้ความส�าคัญกับการตัดสินปัญหาด้วยคะแนนโหวต

(หรือที่เรียกว่า Vote-centric) คือใช้การลงคะแนนเสียงหรือลงมติต่างๆ เป็นวิธี
ชี้ขาด (Chambers 2003) การเมืองจึงกลายเป็นเรื่องที่ผู้ที่ระดมคะแนนเสียงได้

มากกว่าเป็นฝ่ายชนะ (หรือเรียกกันว่า Aggregative model) เป็นการเน้นวัด
กันที่ “ปริมาณ” มากกว่าคุณภาพ การลงคะแนนที่ว่านี้ไม่ได้จ�ากัดอยู่ที่การเลือก
ตั้งเท่านั้น แต่การเมืองเชิงปริมาณนี้มีอยู่ทั้งในการลงประชามติหรือการรวบรวม

รายชื่อเพื่อริเริ่มกระบวนการสอบสวนหรือถอดถอน หรือเพื่อการเสนอกฎหมาย
การลงคะแนนเสียงนี้แม้จะเป็นวิธีการที่ผู้มีสิทธิได้ออกเสียงโดยตรง ซึ่งถือได้ว่า

เป็นประชาธิปไตยทางตรง (Direct democracy) อย่างหนึ่ง แต่ก็เป็นวิธีการที่
มีจุดอ่อนหลายประการ