Page 19 - art-HIA-22.indd
P. 19
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 19
เราทุกคนคงอยากเห็นการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ไม่ทำาร้ายสุขภาพอนามัย คุณภาพชีวิตของประชาชนในชุมชน
ไม่แสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติจนเกินพอดีจนเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม เราอยากเห็นธุรกิจที่มีความรับ
ผิดชอบต่อสังคมอย่างแท้จริง ไม่มุ่งหวังแต่ผลกำาไรมหาศาล หากจะต้องเคารพสิทธิชุมชน วิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น
ตลอดจนคุ้มครองสิทธิของบุคคลที่จะมีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดจากมลพิษ ถ้าสามารถทำาได้ก็คงไม่มีการประท้วง
เรียกร้องของชาวบ้าน ไม่จำาเป็นต้องมีการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพในกฎหมายรัฐธรรมนูญ
HIA : สถ�นะท�งกฎหม�ย ที่เกี่ยวกับก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ
สำาหรับประเทศไทย ได้ตื่นตัวเรื่องผลกระทบต่อสุขภาพ และให้ความสำาคัญกับการประเมินผลกระทบทาง
สุขภาพ (HIA) โดยระบุไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.
2550 และพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 โดยมีเนื้อหาดังนี้
รูปแบบก�รทำ� HIA
การประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (HIA) มีการทำาได้ 4 รูปแบบ ดังนี้
1) กรณีโครงการหรือกิจกรรมที่อาจจะก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม
ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพตามมาตรา 67 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550
2) กรณีการกำาหนดนโยบายสาธารณะและการดำาเนินกิจกรรมด้านการวางแผนพัฒนา
3) กรณีบุคคลหรือคณะบุคคลขอใช้สิทธิ ตามมาตรา 11 พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550
4) กรณีในฐานะกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของสังคม
1. รัฐธรรมนูญฯ พ.ศ.2550
รัฐธรรมนูญฯ พ.ศ.2550 ได้บัญญัติเกี่ยวกับการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ ไว้ในมาตรา 67 ดังนี้
“สิทธิของบุคคลที่จะมีส่วนร่วมกับรัฐและชุมชนในการอนุรักษ์ บำารุงรักษาและการได้ประโยชน์จากทรัพยากร
ธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ และในการคุ้มครองส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ดำารงชีพ
อยู่ได้อย่างปกติและต่อเนื่องในสิ่งแวดล้อมที่จะไม่ก่อให้เกิดอันตร�ยต่อสุขภ�พอน�มัย สวัสดิภาพ หรือคุณภาพชีวิต
ของตน ย่อมได้รับความคุ้มครองตามความเหมาะสม
การดำาเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพ
สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำามิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษ�และประเมินผลกระทบต่อคุณภ�พ
สิ่งแวดล้อมและสุขภ�พของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วน
ได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระ ซึ่งประกอบด้วย ผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้
แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบ
ก่อนมีการดำาเนินการดังกล่าว
สิทธิของบุคคลที่จะฟ้องหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ ราชการส่วนท้องถิ่น หรือองค์กรอื่น
ของรัฐ เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ย่อมได้รับความคุ้มครอง”
จากบทบัญญัติดังกล่าว จะเห็นได้ว่า หากโครงการหรือกิจกรรมใดๆ ที่มีลักษณะเข้าข่ายและสอดคล้อง
กับการกำาหนดประเภทและขนาดโครงการ ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จะต้องมีการ
ดำาเนินการ 3 ขั้นตอน ดังนี้
1) การจัดทำารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA)
2) การจัดกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
3) การให้ความเห็นขององค์การอิสระ เพื่อประกอบการพิจารณาตัดสินใจดำาเนินการโครงการ
