Page 15 - art-HIA-22.indd
P. 15
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 15
ระบบ HIA ที่อย�กเห็น
1) เป็นพันธะสัญญามากกว่าการบังคับ
2) กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมในสังคมไทย
3) ทุกคนเปิดใจ ไว้วางใจซึ่งกันและกัน เข้าใจ เข้าถึง และเป็นเจ้าของ
4) เน้นการมีส่วนร่วมและเป็นกระบวนการเรียนรู้
5) มีการทำางานร่วมกันของสหสาขาวิชาชีพ
6) เป็นภาระหน้าที่ของทุกคนในสังคมไม่ใช่เป็นของคนภาคสาธารณสุขแต่เพียงฝ่ายเดียว
7) มีการทำา HIA ในหลากหลายระดับ ตั้งแต่ชุมชน โครงการ และระดับนโยบาย
นายแพทย์อำาพล จินดาวัฒนะ เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ได้แสดงความคิดเห็นว่า
“HIA ไม่ไช่คำาตอบสุดท้ายของปัญหาทั้งหมด แต่จะเป็นเครื่องมือทางสังคมอีกเครื่องมือหนึ่งที่สร้างโอกาสและ
กระบวนการให้ทุกฝ่ายในสังคมได้เข้ามาร่วมกันคิด ร่วมกันพิจารณาหาคำาตอบของการพัฒนาที่เหมาะสม ทั้งระดับ
กิจกรรม โครงการ และการกำาหนดนโยบายสาธารณะที่มีผลกระทบในวงกว้าง ตามแนวทางประชาธิปไตยแบบมี
ส่วนร่วม ทั้งหมดนี้ ก็เพื่อช่วยกันกำาหนดทิศทางการพัฒนาที่ก่อให้เกิดสุขภาวะมากกว่าทุกขภาวะ และทุกคนสามารถ
อยู่ร่วมกันได้อย่างสันติและมีสุข...”
HIA กับเครื่องมือสร้�งและทบทวนกระบวนก�รนโยบ�ยส�ธ�รณะ
นโยบ�ยส�ธ�รณะเพื่อสุขภ�พ
นโยบายสาธารณะ หมายถึง “ทิศทางหรือแนวทางที่สังคมโดยรวมเห็นว่าหรือเชื่อว่า ควรจะดำาเนินการไป
ในทิศทางนั้น รวมถึงนโยบายที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรที่กำาหนดมาจากรัฐด้วย”
นโยบายสาธารณะ ที่ให้ความสำาคัญกับสุขภาพของประชาชนและสร้างทางเลือกที่นำาไปสู่การมีสุขภาพดี
เรียกได้ว่าเป็น “นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ” นั่นเอง
“นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ” (Healthy Public Policy – HPP) เป็นแนวคิดในการสร้างเสริมสุขภาพ
เพื่อผลักดันให้การตัดสินใจหรือการดำาเนินนโยบายหรือโครงการใดๆ ของภาครัฐ เอกชน หรือของชุมชนท้องถิ่น
แสดงความห่วงใยและความรับผิดชอบต่อสุขภาพของประชาชน ขณะเดียวกันก็มุ่งสร้างสิ่งแวดล้อมทั้งทางธรรมชาติ
เศรษฐกิจ สังคม และการเมืองให้เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดี และมุ่งให้ประชาชนสามารถมีทางเลือกที่จะก่อให้เกิด
สุขภาพที่ดีได้
นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ จึงมิใช่การกำาหนดนโยบายทางด้านสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว หากแต่เป็น
ความพยายามในการนำาแนวคิดเรื่อง “สุขภาพ” เข้าไปไว้ในความตระหนักหรือความคิดคำานึงในการกำาหนดนโยบาย
ในด้านต่างๆ ด้วย เช่น นโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรม นโยบายด้านพลังงาน นโยบายการเกษตร นโยบายการจัดการ
สิ่งแวดล้อมและฐานทรัพยากร นโยบายด้านการศึกษา เป็นต้น เพื่อให้นโยบายเหล่านั้นเป็นประโยชน์ที่สุด (หรืออย่าง
น้อยก็มีผลเสียน้อยที่สุด) ต่อสุขภาพของประชาชน เอกชน องค์กรท้องถิ่น องค์กรชุมชน หรือประชาชน สามารถ
เป็นผู้เสนอ หรือผลักดันให้มี “นโยบายสาธารณะ” ได้นอกจากนี้ยังสามารถทดลองหรือสาธิตที่จะดำาเนินการตาม
นโยบายดังกล่าวได้ด้วยเช่นกัน
จะเห็นได้ว่า “นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ” ไม่จำาเป็นต้องได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการจากรัฐบาล
แต่ทุกภาคส่วนในสังคมสามารถเข้ามามีบทบาทได้ในทุกขั้นตอน เราจึงจะได้นโยบายสาธารณะที่ตรงกับความต้องการ
ของท้องถิ่น ชุมชน และเป็นนโยบายสาธารณะที่ส่งผลในทางบวกต่อสุขภาพของพวกเราทุกคน
