Page 13 - art-HIA-22.indd
P. 13
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 13
ภ�รกิจของก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ
1) สร้างเครื่องมือและกระบวนการตัดสินใจในระดับต่างๆ ตั้งแต่ระดับนโยบาย แผนงาน หรือโครงการ
เพื่อให้เกิดการคุ้มครองและสร้างเสริมสุขภาพของประชาชน
2) สร้างเครื่องมือและกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการวางแผน เพื่อปกป้องและสร้างเสริมสุข
ภาพประชาชน และลดความขัดแย้งในการกำาหนดนโยบาย แผนงาน หรือโครงการ
3) สร้างกลไกในการขยายขีดความสามารถในการเรียนรู้ร่วมกัน และสร้างสำานึกของประชาชนในการคุ้มครอง
และสร้างเสริมสุขภาพของตนเอง
เหตุผลของก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ
1) ความเสื่อมโทรมทางสิ่งแวดล้อม มีผลส่วนหนึ่งมาจากการพัฒนานโยบายสาธารณะที่ส่งผลกระทบต่อ
สุขภาพของประชาชน
2) ผลกระทบทางสุขภาพที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติตามนโยบาย จำาเป็นต้องได้รับการดูแลโดยสาธารณะ
3) การป้องกันมีประสิทธิภาพมากกว่าการรักษาฟื้นฟู ดังนั้นการศึกษาผลกระทบก่อนดำาเนินการตามนโยบาย
จึงสำาคัญกว่าการรักษาฟื้นฟูภายหลัง และหากเกิดขึ้นแล้วสามารถแก้ไขให้ดีขึ้นได้ หากมีกระบวนการศึกษาผลกระทบ
อย่างรอบด้านเสียก่อน
4) ในทางสากลการประเมินผลกระทบทางด้านสุขภาพเป็นเรื่องที่ให้ความสำาคัญเป็นอันดับแรก
5) การประเมินผลกระทบทางสุขภาพ สามารถดำาเนินการร่วมกับการประเมินผลกระทบทางด้านอื่นๆ ได้
เช่น สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ เป็นต้น
6) ประเด็นทางสุขภาพ ควรเป็นประเด็นที่ต้องคำานึงถึงในทุกนโยบายและโครงการพัฒนาของรัฐบาล และ
มีการประเมินโดยมีสุขภาพเป็นตัวตั้ง
ที่ผ่านมา โครงการทุกโครงการมักมีการดำาเนินการอนุมัติก่อนที่จะมีการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ ทำาให้
เกิดผลกระทบขึ้นก่อนแล้วจึงตามแก้ไขภายหลัง เกิดการเจ็บป่วยแล้วตามชดเชยภายหลัง การแก้ไขปัญหานี้จำาเป็น
อย่างยิ่งที่ต้องมีการเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ โดยป้องกันไว้ก่อนหรือปลอดภัยไว้ก่อนเป็นหลักสำาคัญ ถ้าโครงการใดจำาเป็นหรือ
ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ควรมีมาตรการที่รัดกุมชัดเจน และมีการติดตามลดปัจจัยหรือผลกระทบให้เกิดน้อยที่สุด
อย่างไรก็ตาม สังคมไทยควรมีระบบป้องกันภัยเป็นแนวทางที่สำาคัญ โดยเฉพาะด้านสุขภาพ
คว�มจำ�เป็นในก�รพัฒน�กระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พในสังคมไทย
1) นโยบายสาธารณะและโครงการพัฒนาที่ผ่านมา ก่อให้เกิดผลกระทบทางสุขภาพเป็นบทเรียนแก่สังคมไทย
เป็นจำานวนมาก
2) ผลกระทบทางลบต่อสุขภาพ สามารถหลีกเลี่ยง ป้องกัน หรือฟื้นฟูให้ดีขึ้นโดยปรับเปลี่ยนนโยบาย
แผนงาน และโครงการ ที่เน้นวิธีคิดด้านผลกระทบในทุกประเด็น
3) กระบวนการประเมินผลกระทบทางสุขภาพที่จะเกิดขึ้นใหม่ ควรมีความสอดคล้องกับนโยบาย “สร้าง
นำาซ่อม” ที่รัฐบาลประกาศใช้
4) สามารถลดความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับประชาชน และระหว่างรัฐบาลกับประชาชนได้ หากมี
กระบวนการที่โปร่งใส เป็นธรรม และมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย
กระบวนการประเมินผลกระทบทางสุขภาพที่เกิดขึ้น ควรสอดคล้องกับสิ่งที่ได้กระทำา ในโครงการสำาคัญๆ
โดยบุคคลที่ตัดสินใจอยู่ในระดับนโยบาย แต่ผู้ได้รับผลกระทบกลับเป็นประชาชนหรือประชาสังคม ข้อมูลทั้งหลาย
ที่ได้ไปอาจไม่มีการพิจารณาอย่างรอบคอบ หรือไม่สอดคล้องกับสิ่งที่จะทำา ซึ่งการลดผลกระทบไม่ใช่ความขัดแย้ง
แต่เป็นการหาทางออกร่วมกัน ทางออกที่ดีที่สุดสำาหรับประชาชน คือ การเข้าร่วมกับผู้มีส่วนได้เสียและหาแนวทาง
อย่างฉันท์มิตรและสมานฉันท์ และหาทางออกร่วมกันเพื่อสังคมโดยรวม
