Page 57 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 57
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 57
ตัวกลางในการแลกเปลี่ยนเพื่อการใช้ชีวิตร่วมกันนั้นอาศัย “การสื่อสาร” เป็น
ตัวกลางส�าคัญในการบรรลุข้อตกลงที่ดีที่สุด
ข้อสังเกตนี้อาจเหมาะสมกับสถานการณ์ทางการเมืองไทยที่ระบบการเมือง
ที่เป็นทางการนั้นไม่สนใจที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องกับพลเมืองในฐานะคนที่คิดได้และ
ใช้เหตุผลเป็น แต่จะอาศัย “ตัวกลางของระบบ” เช่น การเสนอนโยบายที่จะให้
ผลประโยชน์ (เงินหรือสวัสดิการอย่างอื่น) ผ่านนโยบายแบบประชานิยมที่ลุกลาม
ไปทั่ว หรืออาศัย “อ�านาจ” ทั้งในระบบและนอกระบบในการท�าให้ประชาชน
สยบยอม (ไม่ว่าจะเป็นการสยบยอมแบบเชื่องๆ หรือสยบยอมเพราะหมดทางสู้)
พื้นที่ส�าหรับการถกแถลงในระบบการเมืองที่เป็นทางการ เช่น รัฐสภา หรือสภา
ผู้แทนราษฎร กลายเป็นพื้นที่ส�าหรับยืนยันความคิดที่ตัดสินใจไปแล้วล่วงหน้า
เป็น “ระบบนโยบายปลายปิด” ที่ไม่เปิดโอกาสให้ความเป็นไปได้ใหม่ๆ ที่แตก
ต่างไปจากสิ่งที่คิดไว้เบ็ดเสร็จล่วงหน้าแล้วเกิดขึ้นได้เลย
แนวคิดเรื่อง Communicative action นี้ หากพิจารณาจากความเป็นจริง
ของพื้นที่สาธารณะและเวทีการถกแถลงชี้แจงด้วยเหตุผล (Deliberation) ก็จะ
เห็นได้ว่ายังมีค�าถามหลายข้อที่ต้องพิจารณาหาค�าตอบ เช่น ภาวะในอุดมคติของ
การพูดจากัน (Ideal speech act) ที่การถกแถลงกันด้วยเหตุผลจะไม่ถูกข่มขู่
คุกคามจากอ�านาจใดๆ เลยนั้นมีอยู่จริงหรือ หรือแท้ที่จริงภาวการณ์ไม่ถูกข่มขู่
ในพื้นที่การพูดคุยบางประเภทนั้นเป็นไปอย่างสัมพัทธ์กับการข่มขู่ในพื้นที่อื่นๆ
ซึ่งก็เท่ากับว่าเป็นการสร้างพื้นที่ที่มีความเป็นอุดมคติมากขึ้นโดยสัมพัทธ์แทนที่
จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ในทางอุดมคติอย่างสมบูรณ์ก็เป็นประโยชน์เพียง
พอส�าหรับการเปลี่ยนแปลงหรือปฏิรูปประชาธิปไตย
3.4 การเมืองหลังสมัยใหม่กับ Deliberative Democracy
กระบวนทัศน์กระแสหลักในช่วงศตวรรษที่ผ่านมาก�าลังถูกท้าทายอย่าง
