Page 181 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 181
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 181
จากการมีสิทธิมีเสียงในพื้นที่กระแสหลักทางการเมือง ก็จ�าเป็นต้องเปิดพื้นที่ให้
กับรูปแบบการน�าเสนอที่มาจากความรู้สึกนึกคิดและประสบการณ์ชีวิตของคน
ตัวเล็กตัวน้อย แทนที่จะเน้นการน�าเสนอที่ยึดข้อมูล หลักวิชาการ เป็นขั้นตอน
มีประเด็น และเน้นเหตุผลแต่เพียงอย่างเดียว ควรเปิดโอกาสให้ผู้คนได้บอกกล่าว
เรื่องราวผ่านค�าให้การ (Testimony) ที่เป็นเรื่องเล่าในแบบที่แต่ละคนถนัด โดย
ไม่จ�าเป็นต้องมีรูปแบบที่เป็นทางการอย่างตายตัวเสมอไป การฟังเรื่องราวของ
ผู้คนที่เกี่ยวข้องจะช่วยกระตุ้นสมัชชาให้มีความละเอียดอ่อนต่อประสบการณ์
ความทุกข์ยากที่เกิดขึ้นกับคนที่เราไม่เคยได้รู้จักและยังมีความเข้าใจต่อวิถีชีวิต
ของเขาน้อย เรื่องเล่า (Narrative & Anecdote) จึงเป็นอีกเครื่องมือส�าคัญใน
กระบวนการถกแถลงทางการเมือง (Perrin 2006) เรื่องเล่าท�าให้ความหมาย
ของสิ่งที่ถกแถลงชัดเจนขึ้น ทั้งยังช่วยให้ผู้ฟังสามารถเข้าใจความรู้สึกของผู้น�า
เสนอได้ตรงและชัดเจนขึ้น
เป็นที่น่าสังเกตว่า การจัดสมัชชาสุขภาพระดับชาติในช่วงก่อนหน้าการ
ประกาศใช้ พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติในปี พ.ศ. 2551 นั้น นอกจากรูปแบบการจัด
สมัชชาจะมีความยืดหยุ่นแล้ว ที่ “ลานสมัชชา” ยังมีกิจกรรมทางวัฒนธรรมและ
การพบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างไม่เป็นทางการเกิดขึ้นควบคู่กันไปด้วย แต่เมื่อ
มีการรับเอารูปแบบสมัชชาอนามัยโลกมาเป็นต้นแบบสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ
และใช้อาคารสหประชาชาติเป็นสถานที่จัดการประชุม รูปแบบการประชุมก็มี
ลักษณะมุ่งให้ได้มติสมัชชา (Resolution-driven) จนท�าให้สมัชชามีลักษณะที่
เป็นทางการ เน้นการตัดสินใจด้วยข้อมูลและเหตุผล ข้อเสนอในการน�าเอาเรื่อง
ราวและค�าให้การในรูปของเรื่องเล่าหรือการแสดงออกทางวัฒนธรรมอื่นๆ มา
ผสมผสาน (ไม่ใช่มีเฉพาะช่วงพิธีเปิดที่เป็น “การแสดง” เท่านั้น) อาจเป็นหนทาง
หนึ่งที่จะท�าให้สมัชชาสุขภาพแห่งชาติเป็น “สมัชชาที่มีชีวิต” มากขึ้น ในขณะ
เดียวกัน สมัชชาเฉพาะพื้นที่ซึ่งมีแนวโน้มที่จะเลียนแบบกระบวนการสมัชชา
