Page 186 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 186
186 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
dence ที่กล่าวมาแล้วข้างต้นและมีหลักประกันให้ทุกคนมีสิทธิมีเสียงในการ
แสดงความเห็นอย่างเท่าเทียมกันแล้ว ในหลายกรณีการลงท้ายด้วยการลงมติก็
ไม่ได้เป็นเรื่องเสียหายอะไร แต่อาจมีผลดีในแง่ที่ท�าให้ได้มาตรการที่ชัดเจนใน
ที่สุดได้ และถึงแม้จะหาข้อยุติใดๆ ไม่ได้เลย การได้มาคุยกันก็ยังท�าให้เรารู้ว่าเรา
ยังหาข้อยุติไม่ได้ ต้องหาหนทางอื่นๆ ต่อไป
3. การเชื่อมกระบวนการสมัชชาเข้ากับโครงสร้างเชิงสถาบันอื่นๆ
แนวคิดประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรองให้ความส�าคัญกับการเปิดโอกาส
ให้กลุ่มผู้มีความคิดเห็น จุดยืนทางการเมืองหรือผลประโยชน์แตกต่างกัน ได้เข้า
สู่กระบวนการพูดคุย ชี้แจงเหตุผล และอธิบายสิ่งที่ตนคิดตนเชื่อให้ฝ่ายอื่นๆ ได้
รับรู้ ให้มีโอกาสได้ร่วมแลกเปลี่ยนและได้ไตร่ตรองร่วมกัน เจอร์เกน ฮาเบอร์มาส
(Jurgen Habermas) นักปรัชญาการเมืองคนส�าคัญได้ชี้ให้เห็นว่า ในระบบ
ประชาธิปไตยนั้น สิ่งที่เป็นเจตนารมณ์ร่วมและผลประโยชน์ของส่วนรวมนั้นไม่
ได้เป็นสิ่งที่กล่าวอ้างกันได้อย่างเลื่อนลอย แต่เจตนารมณ์ร่วมและผลประโยชน์
ส่วนรวมที่รัฐหรืออ�านาจใดๆ จะกล่าวอ้างนั้นจะต้องผูกโยงกับสิ่งที่เรียกว่า
“ความชอบธรรม” เสมอ (Habermas 1996) และความชอบธรรมที่ว่านี้แยกไม่
ออกจากกระบวนการถกแถลงในพื้นที่สาธารณะที่ผู้คนเข้ามาโน้มน้าวเอาชนะ
กันด้วยการใช้เหตุใช้ผล
รากฐานส�าคัญของประชาธิปไตยอยู่ที่การสื่อสาร ปฏิบัติการสื่อสาร (Com-
municative action) จึงเป็นปฏิบัติการทางการเมืองที่ส�าคัญที่สุด ซึ่งจะเกิดขึ้น
ได้ก็ต่อเมื่อภาคส่วนที่เกี่ยวข้องมีเจตจ�านงที่จะใช้ “การสื่อสาร” เป็นตัวกลาง
ส�าหรับการสัมพันธ์แลกเปลี่ยนกัน แทนที่จะแลกเปลี่ยนกันด้วย “ตัวกลางอื่น”
ในข้อเสนอเกี่ยวกับปฏิบัติการสื่อสารของฮาเบอร์มาสนี้ เขามองโลกและชีวิต
สาธารณะของมนุษย์โดยแยกออกเป็นสองส่วนได้แก่ โลกของ “ระบบ” (System)
