Page 187 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 187
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 187
และ โลกของ “ชีวิต” (Lifeworld) ซึ่งแต่ละส่วนมี “ตัวกลาง” (Media) ที่ใช้ใน
การแลกเปลี่ยนเพื่อบรรลุผลลัพธ์ทางสังคมแตกต่างกัน ตัวกลางในโลกของระบบ
(System media) ได้แก่ “อ�านาจและเงิน” ซึ่งใช้ในการแลกเปลี่ยนเพื่อบรรลุ
ข้อตกลงระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้อง คือในระบบรัฐนั้น “อ�านาจ” เป็นตัวกลางการแลก
เปลี่ยนที่จะดลบันดาลให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงปรารถนาได้ ส่วนในระบบตลาดนั้น
“เงิน” คือตัวกลางส�าหรับการบรรลุความปรารถนา ส�าหรับโลกของชีวิต (Life-
world) ซึ่งหมายถึงชีวิตทางสังคมของมนุษย์นั้น ตัวกลางในการแลกเปลี่ยนที่จะ
ท�าให้เราสามารถบรรลุเป้าหมายของการใช้ชีวิตร่วมกันก็คือ “การสื่อสาร”
นั่นเอง เพราะการสื่อสารเป็นตัวกลางในการบรรลุข้อตกลงที่ดีที่สุดโดยปราศจาก
การใช้อ�านาจหรือเงินเป็นเครื่องแลกเปลี่ยน
การด�ารงอยู่ของ “โลกของระบบ” กับ “โลกของชีวิต” มีเป้าหมายและ
กติกาที่แตกต่างกัน ในขณะที่โลกของระบบใช้อ�านาจและเงินเป็นตัวควบคุม
ก�ากับให้ระบบด�าเนินไปภายใต้กติกาแห่งประสิทธิภาพและผลประโยชน์ โลก
ของชีวิตสาธารณะใช้ปฏิบัติการสื่อสารเป็นตัวกลางเพื่อให้ชีวิตทางสังคมด�าเนิน
ไปบนพื้นฐานของความเข้าใจ ในความเป็นจริงแล้ว โลกของระบบกับโลก
(System) กับโลกของชีวิตสาธารณะ (Lifeworld) ก็ไม่ได้ด�ารงอยู่แบบแยกขาด
จากกัน ในการสร้างสังคมประชาธิปไตย โลกของชีวิตที่ผู้คนสื่อสารท�าความเข้าใจ
และหาข้อตกลงกันด้วยเหตุผลควรจะมีอ�านาจเหนือโลกของระบบที่ใช้อ�านาจ
และเงินในการบรรลุเป้าหมาย ในแง่นี้ฮาเบอร์มาสเห็นว่า ในสถานการณ์ปัจจุบัน
ของโลกสมัยใหม่ ระบบรัฐและทุนมีอ�านาจมากเกินไปและได้แทรกตัวเข้ามาเบียด
ขับพื้นที่ของโลกแห่งการมีชีวิตอยู่ร่วมกันของมนุษย์ ปฏิบัติการสื่อสารถูกเบียด
ขับและบดบังด้วยปฏิบัติการของอ�านาจและทุน
สิ่งที่จะต้องท�าเพื่อให้เกิดประชาธิปไตยที่แท้จริงคือ การสร้างกลไกที่จะ
ถ่ายเทพลังปฏิบัติการสื่อสารเพื่อความเข้าใจเข้าไปสู่โครงสร้างของระบบรัฐและ
