Page 27 - art-HIA-22.indd

การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 27

3.2 ปัญหาเชิงการจัดทำารายงาน ได้แก่

3.2.1 ปัญหาแง่ความสัมพันธ์ของเจ้าของโครงการกับผู้จัดทำารายงาน/บริษัทที่ปรึกษาซึ่งอยู่ในความ
สัมพันธ์แบบผู้ว่าจ้างกับผู้รับจ้าง ซึ่งอาจเกิดปัญหาในลักษณะที่ผู้รับจ้าง (ผู้จัดทำารายงาน/บริษัทที่ปรึกษาที่ได้รับอนุญาต
จาก สผ.) จะทำารายงานเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ว่าจ้าง (เจ้าของโครงการ) มุ่งเน้นทำาให้รายงาน EIA/EHIA
ผ่านความเห็นชอบ ซึ่งทำาให้ขาดความเป็นอิสระในการทำางานและคุณภาพของเนื้องานโน้มเอียงไปและอาจไม่เกิด

ประโยชน์อย่างแท้จริง
3.2.2 อายุของรายงาน EIA/EHIA เนื่องจากในปัจจุบันไม่ได้มีการกำาหนดอายุของรายงานที่ได้ทำาการ
ศึกษาไว้แล้ว ทำาให้โครงการที่ผ่านความเห็นชอบรายงานหากไม่เริ่มดำาเนินการภายในช่วงระยะเวลาอันใกล้ อาจส่งผล
ให้สภาวะการณ์รอบข้างหรือผลกระทบต่างๆ ไม่ตรงกับผลการศึกษาที่ได้ ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม
สังคมและสุขภาพมากขึ้น จึงควรมีแนวทางในการกำาหนดอายุการใช้งาน EIA/EHIA ที่ผ่านความเห็นชอบจาก คชก.
แล้ว

3.2.3 ปัญหาเรื่องการกำาหนดประเภทโครงการโดยใช้ระบบบัญชีรายการ แม้ในปัจจุบันการกำาหนด
ประเภท ขนาดและพื้นที่โครงการที่ต้องมีการทำา EIA และ EHIA ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2555 และ 31 สิงหาคม 2553 ตามลำาดับแล้วก็ตาม พบว่าอาจไม่ครอบคลุม
ทุกประเภทโครงการที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง และมีช่องโหว่ให้เจ้าของโครงการสามารถหลีกเลี่ยงการทำารายงาน EIA/
EHIA ได้โดยการลดกำาลังผลิต ลดขนาดพื้นที่หรือโครงการให้ต่ำากว่าเกณฑ์มาตรฐานที่ต้องจัดทำารายงาน การเปลี่ยน

แปลงประเภทโครงการให้เข้าข่ายไม่ต้องขออนุญาต ตัวอย่างเช่น การลดจำานวนห้องของโครงการที่พักอาศัย การลด
ขนาดกำาลังผลิตของโรงไฟฟ้า เป็นต้น
3.2.4 ปัญหาเรื่องความไม่สะท้อนการคาดการณ์ความเสี่ยงทางด้านสุขภาพตามความเป็นจริงของ
รายงาน EIA/EHIA ต่อกลุ่มเสี่ยงต่างๆ รวมถึงขาดการวิเคราะห์เชื่อมโยงระหว่างผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมกับผล
กระทบทางสุขภาพ ความไม่ชัดเจนของมาตรการลดผลกระทบทางสุขภาพและขาดผู้เชี่ยวชาญที่รับผิดชอบสำาหรับ
วิเคราะห์และติดตามประเด็นสุขภาพ

3.3 ปัญหาเชิงการพิจารณารายงาน ได้แก่
3.3.1 ปัญหาในด้านการเข้าถึงเอกสารรายงาน EIA/EHIA ของภาคประชาชน ส่งผลต่อความ
เชื่อถือ ความไว้วางใจต่อกระบวนการทำางานของหน่วยงานภาครัฐและผู้มีสิทธิจัดทำารายงาน และในบางกรณีอาจทำาให้
รายงานขาดความสมบูรณ์ของข้อมูล เนื่องจากภาคประชาชนขาดโอกาสในการเพิ่มเติมข้อมูลสำาคัญในพื้นที่และการ
เสนอความคิดเห็น

3.3.2 การสื่อสารผลการศึกษาและรายงานต่อเวทีการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ด้วยรูปแบบ
รายงานเองทำาให้ตัวรายงานมีเนื้อหาที่ค่อนข้างมาก และเป็นการศึกษาแบบแยกส่วนในแต่ละประเด็น ทำาให้มองความ
เชื่อมโยงในแต่ละเรื่องได้ยาก การใช้ศัพท์เทคนิคค่อนข้างมาก เป็นต้น ซึ่งหากนำาผลการศึกษาสื่อสารสู่วงรับฟังความ
คิดเห็นของภาคประชาชนจะยิ่งเกิดความยุ่งยาก ซับซ้อนต่อความเข้าใจของภาคประชาสังคมได้
3.3.3 ไม่มีเงื่อนไขข้อกำาหนดเกี่ยวกับระยะเวลาในการปรับปรุงแก้ไขรายงาน EIA/EHIA ภายหลัง
จากที่ผ่านกระบวนการพิจารณาจาก คชก. (ในช่วงระยะเวลา 45 วัน) แล้ว ทำาให้หากใช้เวลาในการแก้ไขยาวนาน

สถานการณ์หรือข้อมูลบางส่วนในพื้นที่โครงการอาจเปลี่ยนแปลงไปมากและไม่เหมาะสมที่จะใช้ในการวิเคราะห์ผล
กระทบในรายงานอีกต่อไป
3.3.4 โครงสร้างและองค์ประกอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ต่อการเสนอ
ความเห็นต่อรายงาน EIA/EHIA สำาหรับโครงการของรัฐที่ต้องผ่านความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี ซึ่งมีองค์ประกอบ
ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 (มาตรา 13 – 21) โดยมีนายกรัฐมนตรี