Page 28 - art-HIA-22.indd
P. 28
การประชุมวิชาการ HIA เรื่อง ผลกระทบของกระบวนก�รประเมินผลกระทบท�งสุขภ�พ ครั้งที่ 1
28 วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร
เป็นประธานและมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิด้านสิ่งแวดล้อมเป็นกรรมการ
ที่คัดเลือกโดยรัฐมนตรี ทำาให้อาจขาดความเป็นอิสระในการตัดสินใจ รวมทั้งปัญหาเรื่องความขัดแย้งเชิงอำานาจหน้าที่
ต่อการพิจารณารายงาน EIA/EHIA เนื่องจากในหลายกรณีหน่วยงานภาครัฐเองก็มีสถานะเป็นเจ้าของโครงการ
3.3.5 ปัญหา/อุปสรรคของคณะกรรมการชำานาญการ (คชก.) ต่อกระบวนการพิจารณาเห็นชอบ
โครงการ แบ่งเป็น
(1) ด้านองค์ประกอบของคณะทำางาน โดยในปี 2554 มี คชก. ได้รับการแต่งตั้งจากประธาน
คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ จำานวน 10 คณะ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและ
รักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 ซึ่งประกอบด้วยประธาน เจ้าหน้าที่ผู้มี
อำานาจตามกฎหมายหรือกิจการที่ต้องจัดทำารายงาน EIA ผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกิน 9 ท่าน
แต่พบว่ายังขาดองค์ประกอบจากภาคส่วนประชาสังคม/ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ
(2) ด้านกระบวนการทำางาน เช่น การขาดผู้แทน/การสนับสนุนด้านข้อมูลในระดับจากพื้นที่
เพื่อประกอบการพิจารณาโครงการ การไม่สามารถเข้าไปพิจารณาสภาพพื้นที่โครงการ
เนื่องจากข้อจำากัดด้านงบประมาณและเวลา เป็นต้น
3.3.6 ปัญหาโครงสร้างของสำานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ต่อการดำาเนินงานพิจารณารายงาน EIA/EHIA พบว่า สผ.เป็นหน่วย
โครงสร้างหลักทำาหน้าที่ขับเคลื่อนระบบ EIA/EHIA ตั้งแต่กระบวนการพิจารณารายงาน กลั่นกรอง/ตรวจสอบ/เสนอ
ความเห็นต่อ คชก.ในแต่ละคณะ จนถึงพัฒนาเทคนิค/กระบวนการของระบบ EIA/EHIA โดยภาระงานที่ล้นมือ ทำาให้
เกิดปัญหาด้านต่างๆ เช่น การขาดแคลนนักวิชาการที่มีความชำานาญที่เพียงพอต่อจำานวนโครงการที่พิจารณาในแต่ละปี
การทำางานแบบรายโครงการ (Project-based) ทำาให้ขาดการมองภาพรวม หรือผลจากการอนุมัติโครงการในพื้นที่ต่างๆ
เพื่อให้เกิดความสามารถในการประเมินสถานการณ์ระดับพื้นที่
3.4 ปัญหาเชิงการติดตามตรวจสอบและประเมินผล ได้แก่
3.4.1 หน่วยงานอนุมัติ/อนุญาตสามารถติดตามตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรการลดผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมที่กำาหนดไว้ในรายงาน EIA/EHIA และที่ระบุไว้เป็นเงื่อนไขท้ายใบอนุญาต เฉพาะที่อยู่ในอำานาจตาม
กฎหมายของหน่วยงานอนุมัติ/อนุญาตหรืออยู่ในขอบเขตพื้นที่โครงการเท่านั้น ทำาให้ขาดการประสานติดตามตรวจสอบ
ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ
3.4.2 ปัญหาการขาดการติดตามตรวจสอบและประเมินผลการปฏิบัติตามมาตรการต่างๆ ที่ระบุไว้
ในรายงาน EIA/EHIA ทำาให้โครงการจำานวนมากไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่วางไว้อย่างเคร่งครัด แม้ว่าทาง สผ.จะมีการ
จัดตั้งทีมติดตามภายใน แต่ก็ประสบปัญหาความไม่เพียงพอของบุคคลากรต่อจำานวนโครงการ การไม่มีอำานาจและ
บทลงโทษสำาหรับเจ้าของโครงการที่กระทำาความผิด แม้กระทั่งขาดการติดตามประสานงานในเชิงพื้นที่ว่าได้มีการฝ่าฝืน
ดำาเนินโครงการแม้ EIA/EHIA มีปัญหาหรือไม่
นโยบ�ยและม�ตรก�รที่เกี่ยวข้อง
กฎหมายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการจัดทำารายงานวิเคราะห์ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม (สำาหรับโครงการ/กิจการ
ที่กำาหนดไว้ตามประกาศกระทรวง) ในปัจจุบันอ้างอิงตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
พ.ศ.2535 และได้มีการเพิ่มเติมการวิเคราะห์ผลกระทบทางสุขภาพเข้ามาในปี พ.ศ.2552 อ้างอิงมาตรา 67 วรรค 2
ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 แต่ยังพบปัญหาระบบและโครงสร้างในการจัดทำารายงาน EIA/EHIA ดังสถานการณ์
ปัญหาข้างต้น แม้ว่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้จัดทำาร่างแก้ไขพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา
คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 ซึ่งมีเนื้อหาในร่างกฎหมายเกี่ยวกับการแก้ไขปรับปรุงระบบการวิเคราะห์ผล
