Page 174 - 60-03-117 TH2560

ชายฝั่งที่ตนเคยหาเลี้ยงชีพมาก่อนได้ หากเข้าไปจับสัตว์น�้า ความส�าเร็จเลย เนื่องจากไม่สามารถหาหลักฐานพยานที่ทาง

ในเขตอุทยานก็จะถูกจับกุมและยึดเรือและเครื่องมือหาปลา ราชการยอมรับและเชื่อถือมายืนยัน แม้คนที่ประสบความ
ทั้งนี้ไม่รวมถึงการถูกเอาเปรียบจากนายทุนฉวยโอกาส ฮุบ ส�าเร็จ แต่กว่าจะด�าเนินการเสร็จเรียบร้อย ต้องมีชีวิตอยู่ใน
เอาที่ดินของชาวเลไปท�ารีสอร์ท เพียงเพราะว่าพวกเขาไม่มี สภาพที่เป็นคนไร้สัญชาติไร้สิทธิในฐานะพลเมืองอยู่นาน
เอกสารสิทธิ์ในที่ดินที่ตนอาศัยอยู่มานานตั้งแต่รุ่นพ่อแม่ เข้าไม่ถึงบริการสาธารณะขั้นพื้นฐานที่จ�าเป็นส�าหรับชีวิต

ขณะที่ชาวเลบางกลุ่มยังขาดสถานะความเป็นพลเมืองไทย โดยเฉพาะบริการด้านสุขภาพ หรือบริการอื่นๆ ที่ต้องใช้
เพราะไม่มีเอกสารแสดงสถานะบุคคล เช่นทะเบียนบ้าน หรือ เอกสารแสดงสถานะบุคคลเป็นหลักฐานประกอบ บางคนถูก
บัตรประชาชน (ดู กรอบที่ 3) ตีตราว่าเป็น “คนเถื่อน” เนื่องจากไม่มีเอกสารที่ถูกต้องตาม
นี่กระมังคือสิ่งที่ รองศาสตราจารย์พันธุ์ทิพย์ กฎหมายเช่น บัตรประชาชน แม้แต่จะเปิดบัญชีเงินฝาก

กาญจนะจิตรา สายสุนทร ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายระหว่าง ในธนาคารก็ไม่สามารถท�าได้ ดังกรณีของชายวัยกลางคน
ประเทศแผนกคดีบุคคล แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าว คนหนึ่งที่จังหวัดล�าปาง ซึ่งถูกบุคคลอื่นลบชื่อออกจาก
ว่า “ความเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของบุคคลในรัฐใดรัฐหนึ่ง ทะเบียนบ้าน แล้วสวมชื่อคนอื่นแทน เวลาผ่านไปนานจึงรู้ตัว
มักจะท�าให้บุคคลนั้นๆ ตกเป็นผู้ด้อยสิทธิในรัฐนั้นๆ ทั้งที่ แต่การด�าเนินการเพื่อขอเอาชื่อกลับเข้าในทะเบียนราษฎร

ในยุคปัจจุบัน “สิทธิมนุษยชน” มิใช่เพียง “สิทธิทางศีลธรรม” และมีบัตรประชาชน ต้องใช้เวลานานนับปี
(Moral Right) อีกต่อไป หากแต่ได้รับการยอมรับในสถานะ ในกรณีของผู้อพยพจากนอกประเทศที่ได้รับอนุญาต
ของ “สิทธิทางกฎหมาย” (Legal Right) มากขึ้นเรื่อยๆ” ให้อยู่ได้นาน (กลุ่ม “คนตกส�ารวจ” กลุ่มที่ 2 และ 3
นักกฎหมายท่านเดียวกันนี้กล่าวว่า “ปรากฏการณ์เช่นนี้ ข้างต้น) ปัญหาส�าคัญอยู่ที่การขอมีสัญชาติไทย ซึ่งขึ้นอยู่กับ

พบเห็นกันโดยทั่วไปไม่เฉพาะแต่ในประเทศไทย หากแต่ นโยบายของรัฐที่ก�าหนดขึ้นส�าหรับคนอพยพเฉพาะกลุ่ม
เป็นเช่นนั้นในประชาคมโลกโดยทั่วไปอีกด้วย” ตราบใดที่รัฐยังไม่มีนโยบาย คนเหล่านี้ก็ต้องรอ ซึ่งอาจจะใช้
ส�าหรับกลุ่มคนที่มีปัญหาสถานะบุคคล ไม่ว่าจะเป็น เวลานานตั้งแต่รุ่นพ่อแม่จนถึงรุ่นลูกรุ่นหลานก็ได้ ดังตัวอย่าง
คนไร้รัฐหรือไร้สัญชาติ ปัญหาเบื้องต้นคือเรื่องของการต่อสู้ ของชาวญวนอพยพหลายหมื่นคน ซึ่งหนีภัยสงครามจาก

เพื่อให้ได้มาซึ่งสถานะบุคคลที่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งดูเหมือน การปราบปรามของฝรั่งเศส เข้ามาอยู่ในไทยตั้งแต่ พ.ศ.
จะเป็นเรื่องไม่ยากในความเข้าใจของคนทั่วไป ถ้าบุคคลนั้น 2488-2489 นโยบายของไทยเกี่ยวกับคนญวนอพยพในช่วง
เกิดและอยู่ในประเทศไทยมาแต่เดิม แต่ในทางปฏิบัติแล้ว แรกปฏิเสธที่จะยอมให้ญวนอพยพมีสัญชาติไทยในทุกรุ่น
กระบวนการนี้มีความซับซ้อน ต้องใช้เวลาเป็นปีๆ หรือ จนเวลาผ่านไปกว่า 40 ปี ไทยจึงมีนโยบายให้คนญวนอพยพ

หลายปี ต้องใช้เงินและความอดทนอย่างมาก ความยากอยู่ รุ่นที่สองและสามมีสัญชาติไทยโดยการเกิด ขณะเดียวกัน
ที่การหาหลักฐานที่น่าเชื่อถือมาแสดง ซึ่งส่วนมากมักจะ ก็ผ่อนผันเงื่อนไขในการยอมรับให้ญวนอพยพรุ่นแรก
สูญหายไปแล้ว หลายคนอาจจะท้อแท้ บางคนอาจไม่ประสบ แปลงสัญชาติเป็นไทยได้

6. แรงงำนต่ำงด้ำว

6.1 กระแสกำรไหลเข้ำของแรงงำนต่ำงด้ำว ก็มีความพยายามที่จะคงความได้เปรียบในด้านค่าแรงต�่าไว้
ซึ่งมีผลโดยตรงต่อต้นทุนการผลิตและการส่งออก สถานการณ์
การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยในช่วงเวลากว่า เช่นนี้เปิดโอกาสให้แรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะ
3 ทศวรรษที่ผ่านมา ประกอบกับคนไทยมีแนวโน้มเลือกงาน เมียนมา กัมพูชา และลาว เดินทางเข้ามาท�างานในประเทศไทย

ท�ามากขึ้น โดยไม่นิยมท�างานประเภทที่ใช้แรงงานซึ่งถือว่า มากขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2530 แรงงานเหล่านี้
เป็นงานหนักรายได้น้อย ท�าให้เกิดการขาดแคลนแรงงาน ส่วนใหญ่แล้วเข้ามาอยู่อาศัยและท�างานโดยไม่ถูกกฎหมาย
ในระดับล่าง (แรงงานไร้ฝีมือ) ขณะเดียวกันในภาคการผลิต ประมาณ พ.ศ. 2535 รัฐบาลไทยเริ่มมีนโยบาย “ผ่อนผัน”

เสริมพลังกลุ่มเปราะบาง สร้างสังคมที่ไม่ทอดทิ้งกัน 173

60-03-117 152-180 sukapap new30-3 i_coated.indd 173 3/30/17 9:55 PM