Page 171 - 60-03-117 TH2560
P. 171
2) ชาวเล ประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธุ์ขนาดเล็ก ในประเทศไทยมีสาเหตุที่ท�าให้บุคคลกลายเป็นคน
3 กลุ่ม คือ มอแกน มอแกล็น และอุรักลาโว้ย ไร้สัญชาติอยู่สองอย่าง อย่างแรกคือการไม่มีข้อเท็จจริง
ที่อาศัยอยู่ตามเกาะน้อยใหญ่ในจังหวัดระนอง ที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าตนมีความเกาะเกี่ยวกับรัฐใดในโลก
พังงา ภูเก็ต กระบี่ และสตูล ชาวเลตั้งบ้านเรือน จึงไม่อาจก�าหนดสัญชาติได้ ตกเป็นคนไร้สัญชาติ อย่างที่สอง
และท�ามาหากินอยู่ตามชายฝั่ง ปัจจุบันยังมีชาวเล คือการที่บุคคลนั้นเชื่อว่าและอ้างว่า ตนมีข้อเท็จจริงที่ท�าให้
จ�านวนมากที่ยังไม่มีเอกสารแสดงสถานะบุคคล ได้สัญชาติไทย แต่เจ้าหน้าที่ของไทยปฏิเสธที่จะเชื่อในข้อ
แม้ว่ารัฐบาลจะมีนโยบายขึ้นทะเบียนสถานะบุคคล เท็จจริงที่บุคคลกล่าวอ้าง ผลคือไม่สามารถได้สัญชาติไทย
ส�าหรับชาวเลมาหลายปีแล้ว แต่การด�าเนินงานยัง ปัจจุบันประเทศไทย ยังมีคนที่มีปัญหาสถานะบุคคลเพราะ
ไม่ครอบคลุมทั้งหมด นอกจากนี้ในวิถีชีวิตดั้งเดิม ความไร้สัญชาติไร้รัฐอาศัยอยู่ในประเทศจ�านวนหนึ่ง
ชาวเลไม่มีการถือเอกสารสิทธิ์ในการครอบครอง ตาม รายงานผลการด�าเนินงานของประเทศไทยฯ
ที่ดิน จึงมักถูกคนอื่นเอาเปรียบ และถูกเบียดเบียน ที่อ้างถึงข้างต้น กลุ่มคนไทยที่มีปัญหาสถานะบุคคลอาจแบ่ง
ที่ท�ากินมาตลอด ชาวเลมีประชากรประมาณ เป็น 2 ประเภท คือ คนไทยพลัดถิ่น และ คนที่ตกส�ารวจ
13,000 คน (ตัวเลขของมูลนิธิชุมชนไท http:// (ก) คนไทยพลัดถิ่น ตามพระราชบัญญัติสัญชาติ
chumchonthai.or.th/) (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2555 คนไทยพลัดถิ่น หมายถึง “ผู้ซึ่งมีเชื้อ
3) คนไทยในจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง (สตูล ยะลา สายไทยที่ต้องกลายเป็นคนในบังคับของประเทศอื่นโดยเหตุ
ปัตตานี นราธิวาส) ประกอบด้วยคนไทยเชื้อสาย อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงอาณาเขตของราชอาณาจักรไทย
มลายูนับถือศาสนาอิสลาม คนเชื้อสายไทย ในอดีต ซึ่งปัจจุบันผู้นั้นมิได้ถือสัญชาติของประเทศอื่น และ
นับถือพุทธที่อพยพเข้ามาจากรัฐกลันตัน ประเทศ ได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในประเทศไทยเป็นระยะเวลาหนึ่ง
มาเลเซียคนจีน และกลุ่มชาติพันธุ์กลุ่มเล็กๆ เช่น และมีวิถีชีวิตเป็นคนไทยโดยได้รับการส�ารวจจัดท�าทะเบียน
ซาไก (เงาะ) กลุ่มใหญ่สุดคือคนไทยเชื้อสายมลายู ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรภายใต้หลักเกณฑ์
มีประมาณ 1.4 ล้านคน และเงื่อนไขที่คณะรัฐมนตรีก�าหนด หรือเป็นผู้ซึ่งมีลักษณะ
4) กลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งเป็นชนชาวพื้นเมืองกลุ่มเล็กๆ อื่นท�านองเดียวกันตามที่ก�าหนดในกฎกระทรวง”
ที่อาศัยอยู่ในบริเวณที่ราบของภาคต่างๆ เช่น ความเป็นคนไทยพลัดถิ่นเป็นผลมาจากเหตุการณ์ใน
ในภาคอีสาน มีกลุ่ม ไทยโคราช ภูไท เขมร กูย ประวัติศาสตร์และการเมืองระหว่างประเทศในยุคอาณานิคม
เป็นต้น ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 ซึ่งเป็นช่วงที่
ประเทศเจ้าอาณานิคมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในตอนนั้น
(คือ ฝรั่งเศสและอังกฤษ) ได้ท�าการปักปันเขตแดนของ
5.2 กลุ่มคนที่มีปัญหำสถำนะบุคคล
ประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยยึดเอาสภาพภูมิศาสตร์
การมีปัญหาสถานะบุคคลเกิดจากการไร้สัญชาติ เป็นเกณฑ์ แทนที่จะเอาประชาชนหรือเชื้อชาติเป็นหลัก
(nationalityless) และไร้รัฐ (stateless) การไร้สัญชาติคือ ท�าให้คนไทยจ�านวนหนึ่งที่อยู่ในอาณาเขตของไทยมาก่อน
สภาพที่บุคคลไม่มีสัญชาติของประเทศใดเลยในโลก ในทาง แต่ในการปักปันเขตแดนตกเป็นดินแดนของประเทศเพื่อนบ้าน
กฎหมายคนไร้สัญชาติก็คือคนต่างด้าวที่ผิดกฎหมาย ไม่ว่า คนไทยที่อาศัยอยู่ในดินแดนเหล่านั้น ถ้าไม่อพยพเข้ามาอยู่
จะอยู่ในประเทศไหนก็ผิดกฎหมายของประเทศนั้น เนื่องจาก ในเขตไทยหลังการปักปันเขตแดน ก็เป็นคนไทยพลัดถิ่น
ไม่มีสถานะบุคคลของประเทศใดเลย ปัญหาไร้สัญชาติ ในดินแดนของประเทศเหล่านั้น ซึ่งอาจจะได้รับสัญชาติของ
จะรุนแรงมากขึ้นหากบุคคลต่างด้าวที่ผิดกฎหมายนั้นไม่มี ประเทศเพื่อนบ้านที่ตนอยู่อาศัยหรือไม่ก็ได้ กลุ่มนี้ไม่เป็น
ประเทศใดยอมให้ “สิทธิอาศัย” เลย ในกรณีเช่นนั้น บุคคล ปัญหาส�าหรับประเทศไทย กลุ่มที่มีปัญหาคือกลุ่มที่อพยพ
ในลักษณะดังกล่าวจึงตกเป็น “คนไร้รัฐ” โดยปริยาย เข้ามาอยู่ในประเทศไทย ซึ่งอาจเข้ามาทันทีหลังการปักปัน
เขตแดน หรือหลังจากเวลาผ่านไปนานแล้ว ปัญหาของ
170 สุขภาพคนไทย 2560
60-03-117 152-180 sukapap new30-3 i_coated.indd 170 3/30/17 9:55 PM
