Page 170 - 60-03-117 TH2560

5. ชนกลุ่มน้อยและกลุ่มคนมีปัญหำสถำนะบุคคล

รายงานผลการด�าเนินงานของประเทศไทย ตาม 5.1 ชนกลุ่มน้อย
อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติ
ทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (ฉบับที่ 1-3) ซึ่งเสนอต่อ คณะ เมื่อได้ยินค�านี้ หลายคนมักจะนึกถึงกลุ่มชาวเขา
กรรมการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ ขององค์การ ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนที่สูงในภาคเหนือและภาคตะวันตก

สหประชาชาติ เผยแพร่ทั่วไปเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2554 ระบุ ของไทย การเข้าใจเช่นนั้นก็ถูก แต่ไม่ทั้งหมด ชนกลุ่มน้อย
ว่า มีบุคคล 4 ประเภทที่อยู่ในภาวะอาจเสี่ยงต่อปัญหา หมายถึงชนต่างเผ่าหรือต่างเชื้อชาติที่อยู่อาศัยรวมกันกับ
การสูญเสียสิทธิ ถูกละเลยสิทธิ หรือถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน ชนเผ่าอื่นหรือเชื้อชาติอื่นที่มีจ�านวนมากกว่า ถ้ามองในแง่

นั่นคืออยู่ในภาวะเปราะบางตามความหมายที่เราพูดถึงใน ของการเป็นกลุ่มคนที่มีเชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรม ความเชื่อ
บทความนี้ บุคคล 4 ประเภทนั้นคือ และวิถีชีวิต เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตน ต่างจากคนกลุ่มอื่น
1. ชนกลุ่มน้อย ชนกลุ่มน้อยก็ถือว่าเป็น กลุ่มชาติพันธุ์ แต่ไม่ใช่กลุ่มชาติพันธุ์
2. คนไทยพลัดถิ่น ทุกกลุ่มเป็นชนกลุ่มน้อย กลุ่มชาติพันธุ์ที่เป็นชนกลุ่มใหญ่ๆ
3. บุคคลตกส�ารวจ ก็มี จากการศึกษาของนักวิจัยสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรม

4. คนต่างด้าว เพื่อพัฒนาชนบท (ปัจจุบันคือ สถาบันวิจัยภาษาและ
ประเภทที่ 1-3 คือบุคคลที่จะกล่าวถึงในหัวข้อนี้ วัฒนธรรมเอเซีย) มหาวิทยาลัยมหิดล ในปี 2547 พบว่า
แต่เรียกรวมๆ ว่า “ชนกลุ่มน้อยและกลุ่มคนมีปัญหาสถานะ ประเทศไทย มีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 60 กลุ่ม มีทั้งกลุ่มชาติ

บุคคล” ความจริงชนกลุ่มน้อยกับกลุ่มคนมีปัญหาสถานะ พันธุ์ใหญ่ๆ เช่น กลุ่มคนไทยเหนือ ไทยอีสาน ไทยกลาง และ
บุคคลมีลักษณะเฉพาะที่ไม่เหมือนกัน แต่ในหลายกรณี ไทยใต้ และกลุ่มชาติพันธุ์ขนาดเล็ก เช่น กลุ่มชาวกะเหรี่ยง
ความเป็นชนกลุ่มน้อยกับปัญหาสถานะบุคคลมักจะมีอยู่ใน ม้ง ภูไท กูย โซ่ง ชาวเล
คนคนเดียวกัน ทั้งสองกลุ่มนี้มีปัญหาเหมือนกันอย่างหนึ่ง รายงานผลการด�าเนินงานของประเทศไทยฯ ที่
คือ มีความเสี่ยงต่อการถูกละเลยสิทธิหรือถูกละเมิดสิทธิ อ้างถึงข้างต้น จ�าแนกชนกลุ่มน้อยที่จัดว่ามีความเสี่ยงหรือ

อันเนื่องมาจากสถานะบุคคลของตน ส่วนประเภทที่ 4 คือ เปราะบางออกเป็น 4 กลุ่ม คือ
คนต่างด้าวนั้น ได้แก่บุคคลที่อพยพเข้ามาอยู่ในประเทศไทย 1) ชนกลุ่มน้อยบนพื้นที่สูงในภาคเหนือ และภาค
ซึ่งอาจได้รับสถานะให้อยู่ชั่วคราว หรือถาวร รวมทั้งแรงงาน ตะวันตก ประกอบด้วยชาวเขา 10 กลุ่มชาติพันธุ์

ต่างด้าวที่หลบหนีเข้ามาท�างานในประเทศไทยด้วย เฉพาะ ได้แก่ กะเหรี่ยง ม้ง เมี่ยน อาข่า ละหู่ ลีซอ ลัวะ
แรงงานต่างด้าว ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดของคนต่างด้าวใน ขมุ มลาบรี (ผีตองเหลือง) และถิ่น ทั้งนี้รวมถึง
ปัจจุบันนี้จะกล่าวถึงต่างหากในหัวข้อต่อไป (ดูข้อที่ 6 แรงงาน ชนกลุ่มน้อยอื่นๆ และคนไทยบางกลุ่มที่อาศัยอยู่
ต่างด้าว) ในแถบภูเขาด้วย กลุ่มชาวเขาเหล่านี้ มีประชากร
รวมกันประมาณ 1.2 ล้านคน 5

5 จ�านวนประชากรกลุ่มนี้ และกลุ่มอื่นที่จะกล่าวถึงต่อไปในหัวข้อนี้ เป็นจ�านวนที่ระบุใน รายงานผลการด�าเนินงานของประเทศไทย
ตามอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (ฉบับที่ 1-3) ซึ่งเสนอต่อ คณะกรรมการขจัดการ
เลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติ ขององค์การสหประชาชาติ ที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2554 เว้นแต่ที่ระบุเป็นอย่างอื่น ปัจจุบันตัวเลขเหล่านี้
อาจจะเพิ่มขึ้นหรือลดลง แต่ไม่มีข้อมูลยืนยัน

เสริมพลังกลุ่มเปราะบาง สร้างสังคมที่ไม่ทอดทิ้งกัน 169

60-03-117 152-180 sukapap new30-3 i_coated.indd 169 3/30/17 9:55 PM