Page 28 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 28
28 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
เลือกตั้งมีความโปร่งใส สุจริตและยุติธรรมกลายเป็นประเด็นส�าคัญใน
ประเทศไทยทุกยุคทุกสมัยและในระบอบประชาธิปไตยในทุกประเทศทั่วโลก
1.3 การเมืองภาคพลเมือง (Citizen politics)
ในช่วงหลังทศวรรษที่ 2530 เป็นต้นมา การเกิดขึ้นขององค์กรพัฒนาเอกชน
มูลนิธิ สมาคมและกลุ่มพลเมืองต่างๆ รวมทั้งภาคธุรกิจที่ให้ความสนใจกับปัญหา
สังคมและการเมืองกลายเป็นกระแสทางสังคม องค์กรและบุคคลนอกภาครัฐ
(Non-state actors) มีบทบาทมากขึ้นในการร่วมก�าหนดทิศทางการพัฒนาและ
ร่วมด�าเนินการแก้ปัญหาสาธารณะต่างๆ มีเวทีประชาคม ลานเสวนา รวมทั้งสื่อ
สาธารณะที่เปิดพื้นที่ให้เกิดการอภิปรายถกแถลง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การ
ผลักดันและร่วมก�าหนดนโยบาย รวมทั้งการตรวจสอบอ�านาจทางการเมืองเกิด
ขึ้นอย่างกว้างขวาง รูปธรรมที่ส�าคัญประการหนึ่ง ได้แก่ เวทีประชาคมเพื่อก�าหนด
ทิศทางการพัฒนาในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 8 ซึ่งมีการ
ตั้งเวทีเพื่อการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและก�าหนดวิสัยทัศน์การพัฒนาของ
ประเทศนับร้อยเวที ปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจถือได้ว่าเป็นการร่วมก�าหนด
ทิศทางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างเป็นรูปธรรมครั้งแรกของภาค
ประชาชน
กระแสความความตื่นตัวของภาคประชาชนเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะ
เมื่อเกิดวิกฤตเศรษฐกิจอันน�ามาสู่การปฏิรูปทางการเมืองในปี พ.ศ. 2540 มีการ
ร่างรัฐธรรมนูญใหม่ที่ขยายมิติการมีส่วนร่วมทางการเมืองของภาคพลเมืองออก
ไปอย่างกว้างขวาง จนกล่าวได้ว่าการปฏิรูปทางการเมืองในปี พ.ศ. 2540 นั้น
เป็นหมุดหมายส�าคัญที่แสดงถึงการเปลี่ยนผ่านจากการเมืองแบบประชาธิปไตย
ตัวแทนมาสู่การเมืองแบบมีส่วนร่วมของภาคพลเมือง เป็นระบอบอภิบาลแบบ
ประชาธิปไตย (Democratic governance) ที่ผู้คนสามารถมีส่วนร่วมก�าหนด
