Page 18 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 18
18 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
ในการสร้างเสริมและดูแลรักษาสุขภาพ หรือกระบวนการประเมินผลกระทบ
ด้านสุขภาพของแผนงานโครงการขนาดใหญ่ (Health impact assessment
หรือ HIA) ที่ช่วยให้ภาคส่วนต่างๆ และชุมชนมีช่องทางที่จะน�าเสนอปัญหาความ
เดือดร้อนและความวิตกกังวลจากภัยคุกคามด้านสุขภาพที่เกิดจากนโยบาย แผนงาน
หรือโครงการพัฒนาต่างๆ นอกจากนั้น ยังมีกระบวนการสมัชชาสุขภาพ (Health
assembly) ที่ไม่เพียงเป็นเวทีที่ภาคประชาชนสามารถเข้ามีส่วนร่วมให้ความคิด
เห็นและร่วมกันก�าหนดนโยบายสาธารณะ แต่ยังเป็นพื้นที่ส�าคัญของการเรียนรู้
ความเป็นพลเมือง เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกันด้วยความอดทนอดกลั้นทางการเมือง
ท่ามกลางความคิดเห็นที่แตกต่าง เรียนรู้กระบวนการหาข้อตกลงร่วมผ่านการ
ถกแถลง และไตร่ตรองร่วมกัน (Deliberation) เพื่อแสวงหาทางออกของปัญหา
ท่ามกลางความคิดเห็นที่แตกต่างกัน
การจัดท�าธรรมนูญสุขภาพ กระบวนการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ
และสมัชชาสุขภาพถือได้ว่าเป็น “นวัตกรรมทางการมีส่วนร่วมของพลเมือง” ที่
เป็นรูปธรรมและมีการด�าเนินงานต่อเนื่องมาแล้วระยะหนึ่ง ประสบการณ์จาก
รูปธรรมทั้งสามนี้เป็นบทเรียนส�าคัญต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรมการเมืองที่เปิด
กว้างให้ทุกภาคส่วน โดยเฉพาะภาคพลเมืองเข้ามาร่วมคิด ร่วมท�า ร่วมตรวจสอบ
และร่วมก�าหนดอนาคตของระบบสุขภาพ ทั้งการยกร่างธรรมนูญสุขภาพ การ
ประเมินผลกระทบสุขภาพ และสมัชชาสุขภาพจึงเป็นพื้นที่ส�าหรับการน�าแนว
ความคิด ข้อมูล ปัญหา รวมทั้งแนวทางการปฏิบัติที่แตกต่างหลากหลายมา
แลกเปลี่ยน ถกแถลง อภิปราย ต่อรอง โน้มน้าวและหาข้อตกลงต่างๆ ร่วมกัน
พื้นที่เหล่านี้เองที่ท�าหน้าที่เป็น “ปริมณฑลสาธารณะ” (Public sphere) ที่
หล่อหลอมอัตลักษณ์ทางการเมืองและหล่อเลี้ยงให้ส�านึกความเป็นพลเมือง
เติบโตและงอกงาม เพราะเป็นพื้นที่ที่ปัจเจกบุคคลแสดงออกซึ่งอ�านาจในตนเอง
ที่จะร่วมรับผิดชอบต่อส่วนรวมผ่านการใช้เหตุผลร่วมกัน (Habermas 1989)
