Page 162 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 162
162 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
ที่รับผิดชอบอย่างละเอียดชัดเจน
กระนั้นก็ตาม ไม่อาจกล่าวได้ว่าการขับเคลื่อนเพื่อให้เกิดผลอย่างต่อเนื่อง
ของนโยบายนี้เป็นเพราะได้ถูกน�าเข้าสมัชชาสุขภาพแห่งชาติเพียงเท่านั้น แต่ผล
ที่ได้เกิดจากการเกาะติดปัญหาของกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เป็นผู้รับผิดชอบ
โดยตรง ที่การท�างานอย่างแข็งขันทั้งก่อนสมัชชาสุขภาพ และหลังการเข้าสู่
สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งถือได้ว่าเป็นปัจจัยชี้ขาดที่ส�าคัญที่สุด กลุ่มนักวิชาการ
และองค์กรพัฒนาเอกชนที่ท�างานด้านนี้มาอย่างต่อเนื่อง เคยผลักดันนโยบายที่
ส�าคัญๆ ร่วมกับองค์กรภาครัฐจนกลายเป็นเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งและ
มีเครดิตในการผลักดันนโยบายแบบกัดไม่ปล่อย ท�าให้การผลักดันเรื่องนโยบาย
เป็นไปอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ส่วนมติการท�าให้สังคมไทยไร้แร่ใยหินนั้นเป็นการ
ผลักดันนโยบายที่เกี่ยวข้องกับภาคอุตสาหกรรมและภาคพานิชยกรรม องค์กร
วิชาการที่ผลักดันมีการท�างานด้านวิชาการที่เข้มแข็ง แต่การผลักดันนโยบายที่
ต้องการความร่วมมือจากหน่วยงานด้านอุตสาหกรรมและพานิชยกรรมในภาค
รัฐที่อยู่นอกขอบเขตของการสาธารณสุข ซึ่งยังมีความเห็นต่าง ผู้มีส่วนได้ส่วน
เสียในประเด็นมาตรการท�าให้สังคมไทยไร้แร่ใยหินก็มีความสลับซับซ้อนมากกว่า
และมีมิติความสัมพันธ์กับอ�านาจทางการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย แม้จะมีมติ
คณะรัฐมนตรีรับรอง การขับเคลื่อนมาตรการสังคมไทยไร้แร่ใยหินก็ยังไม่คืบหน้า
ไปมากนัก แต่อย่างน้อย มติสมัชชาสุขภาพก็ได้มอบความชอบธรรมให้กับ
ผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่เลือกที่จะยุติการน�าแร่ใยหินมาเป็นส่วนประกอบ
แม้มติสมัชชาจะได้รับการรับรองจากคณะรัฐมนตรี แต่ก็ไม่ได้เป็นหลัก
ประกันว่ามาตรการหรือนโยบายเหล่านั้นจะได้รับการน�าไปปฏิบัติจากหน่วยงาน
ที่รับผิดชอบ ข้อนี้สะท้อนวัฒนธรรมราชการ ความไร้ประสิทธิภาพของกลไกรัฐ
และความไร้น�้ายาของมติคณะรัฐมนตรี ในกรณีของมาตรการสังคมไทยไร้
แร่ใยหิน ส�านักควบคุมวัตถุอันตราย กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวง
