Page 143 - 60-03-117 TH2560

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นดังกล่าว สะท้อนถึงมุมมอง การคัดค้านและการเรียกร้องของภาคประชาชนในหลายพื้นที่

จากชุมชนชายแดนต่อนโยบายพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ ให้ทางการชะลอและทบทวนพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ
ชายแดน บทความนี้จะกล่าวถึงความเป็นมาของนโยบาย ให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วม และให้รัฐบาลค�านึงถึง
พัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน ผลกระทบที่เกิดขึ้น และ การพัฒนาที่ยั่งยืน โดยมุ่งปกป้องพื้นที่ความมั่นคงทางอาหาร
ความเคลื่อนไหวจากภาคประชาชนจากนโยบายดังกล่าว พื้นที่เกษตรกรรม ทรัพยากรธรรมชาติ ดิน น�้า ป่า ทะเลและ

ชายฝั่ง รวมทั้งความมั่นคงในการประกอบอาชีพของคน
นโยบายการพัฒนา ท้องถิ่น

เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดน
มุมมองจากภาครัฐ
รัฐบาลภายใต้การท�างานของคณะรักษาความสงบ
แห่งชาติ (คสช.) มีนโยบายจัดตั้ง “เขตพัฒนาเศรษฐกิจ แนวคิดเกี่ยวกับเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษมีเป้าหมาย
พิเศษ” ตามแนวชายแดนในจังหวัดต่างๆ โดยมีเป้าหมายเพื่อ หลักในการกระจายการพัฒนาไปสู่พื้นที่ต่างๆ เพื่อมิให้

ยกระดับการพัฒนาเศรษฐกิจ การค้า และการลงทุน เพื่อ การพัฒนากระจุกตัวเฉพาะในเมืองใหญ่ นอกเหนือจาก
ความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจภายในภูมิภาคอาเซียน และ การกระจายการพัฒนาไปสู่พื้นที่เฉพาะที่ได้รับการจัดตั้งเป็น
ขยายความร่วมมือระดับอนุภูมิภาค อาทิ กรอบความร่วมมือ เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ อันเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิต
อนุภูมิภาคลุ่มน�้าโขง (GMS) และข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง ของประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียงแล้ว ยังคาดหวังประโยชน์

ประเทศลุ่มแม่น�้าอิรวดี–เจ้าพระยา–แม่โขง (ACMECS) ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของ
4
โดยรัฐบาลมุ่งพัฒนาเขตการค้าและการลงทุนเพื่อเป็นประตู ประเทศในเวทีการค้าโลกด้วย โดยคณะกรรมการนโยบาย
รองรับการเชื่อมโยงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น ในรูปแบบการพัฒนา เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (กนพ.) ได้เห็นชอบก�าหนดพื้นที่
เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ (Special Economic Zone: ที่มีศักยภาพเหมาะสมในการจัดตั้งเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจ
3
SEZ) ซึ่งเป็นเขตพื้นที่ที่จัดตั้งตามกฎหมายเฉพาะ เพื่อประโยชน์ พิเศษ โดยมีกลยุทธ์ ประกอบด้วย 1) สร้างพื้นที่เศรษฐกิจใหม่
ต่อการส่งเสริม สนับสนุน และอ�านวยความสะดวก รวมทั้ง เน้นบริเวณชายแดนส�าหรับระยะแรก โดยใช้ประโยชน์จาก
ให้สิทธิพิเศษบางประการในการด�าเนินกิจการต่างๆ เช่น การเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน 2) สนับสนุน SMEs
การอุตสาหกรรม การพาณิชยกรรม การบริการ หรือกิจการ ไทยและการลงทุนต่อเนื่องของไทยในประเทศเพื่อนบ้าน

อื่นใดที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจของประเทศ 3) จัดระเบียบพื้นที่เศรษฐกิจชายแดน แก้ปัญหาแรงงาน
ต่างด้าวผิดกฎหมายและสินค้าเกษตรที่ลักลอบน�าเข้าจาก
นับตั้งแต่ปี 2557 เป็นต้นมารัฐบาลได้ก�าหนดนโยบาย
การพัฒนาเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดน เพื่อกระจาย ประเทศเพื่อนบ้าน
ความเจริญไปสู่พื้นที่ต่างๆ การด�าเนินงานระยะแรกเริ่ม กนพ. ได้ก�าหนดกิจการเป้าหมายในเขตพัฒนา
ในพื้นที่ชายแดนที่มีศักยภาพ 10 พื้นที่เป้าหมายระยะแรก เศรษฐกิจพิเศษ 5 พื้นที่แรก โดยในแต่ละพื้นที่จะมีกิจการ

ในปี 2558 ได้แก่ ตาก สระแก้ว สงขลา มุกดาหาร และตราด เป้าหมายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับศักยภาพ ข้อจ�ากัด และ
พื้นที่เป้าหมายระยะที่สอง ในปี 2559 ได้แก่ หนองคาย ความต้องการของประชาชนในพื้นที่ โดยจัดกลุ่มประเภท
นราธิวาส เชียงราย นครพนม และกาญจนบุรี การจัดหาที่ดิน กิจการเป็น 13 กลุ่มอุตสาหกรรม 62 ประเภทกิจการ อาทิ
เพื่อใช้ประโยชน์ในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ ใช้อ�านาจ กลุ่มอุตสาหกรรมการผลิตภัณฑ์เซรามิกส์ กลุ่มอุตสาหกรรม

ตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญชั่วคราว ปี 2557 ซึ่งส่งผล อัญมณี และเครื่องประดับ และกลุ่มอุตสาหกรรมสนับสนุน
ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสถานภาพการใช้ที่ดินจากพื้นที่ การท่องเที่ยว เป็นต้น (ตารางที่ 1) และได้ก�าหนดกิจการ
ป่าสงวนแห่งชาติ เขตป่าถาวรและที่ดินสาธารณะ ให้กลาย เพิ่มเติมอีก 10 ประเภทกิจการเป้าหมาย ตามประกาศ
ไปเป็นที่ราชพัสดุในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษทั้งระยะ คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนที่ 12–16/2558 ลงวันที่
5
ที่ 1 และ 2 รวมกว่า 24,000 ไร่ นโยบายดังกล่าวก่อให้เกิด 10 มกราคม 2559 (ตารางที่ 2) ทั้งนี้ เขตพัฒนาเศรษฐกิจ

142 สุขภาพคนไทย 2560

60-03-117 104-151 sukapap new30-3 i_coated.indd 142 3/30/17 9:57 PM