Page 90 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 90
90 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
ข้อมูล สร้างความเข้าใจร่วมกันด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมจึงเป็นแนวทางส�าคัญ
ในการสร้างฉันทามติและหาทางออกให้กับปัญหาที่เต็มไปด้วยผลประโยชน์ซับ
ซ้อนได้
หากพิจารณาโดยรวมในกระบวนการสร้างและผลักดันนโยบายสาธารณะ
ผ่านกระบวนการสมัชชาของมติการเข้าถึงยาถ้วนหน้าของประชากรไทย ถือว่า
เป็นมติที่มีความก้าวหน้าและถูกน�าไปสู่การปฏิบัติ เนื่องจากมีการผลักดันจนเกิด
แผนปฏิบัติการ เพ็ญแข ลาภยิ่ง ได้ท�าการประเมินกระบวนการน�ามติสมัชชา
สุขภาพแห่งชาติไปสู่การปฏิบัติ โดยได้พัฒนาเกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินการน�าไป
ปฏิบัติ ซึ่งประกอบด้วย 2 กลุ่มคือ การเป็นนโยบายที่ดี และความยากง่ายในการ
ปฏิบัติ เมื่อน�าเครื่องมือนี้ไปประเมินมติต่างๆ ที่ผ่านสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้ง
ที่ 1-3 รวม 34 มติ พบว่ามติการเข้าถึงยาถ้วนหน้าของประชาการไทย และมติ
ยุติการส่งเสริมการขายยาที่ขาดจริยธรรมเป็นมติที่ได้ค่าคะแนนสูงเมื่อเทียบกับ
มติอื่นๆ (เพ็ญแข ลาภยิ่ง 2555) อย่างไรก็ตาม ยังพบว่าเมื่อมีมติสมัชชาสุขภาพ
และมีมติคณะรัฐมนตรีรับรองแล้ว ก็ยังไม่มีหลักประกันว่าจะมีผลในทางปฏิบัติ
ในแง่การถกแถลงและการอภิปรายแลกเปลี่ยนความเห็นกันนั้น
พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ได้ให้ความหมายของค�าว่าสมัชชาสุขภาพว่า
เป็นกระบวนการที่ให้ประชาชนและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องได้แลกเปลี่ยน
องค์ความรู้และเรียนรู้อย่างสมานฉันท์ เพื่อน�าไปสู่การเสนอแนะนโยบาย
สาธารณะเพื่อสุขภาพหรือความมีสุขภาพของประชาชน โดยจัดให้มีการประชุม
อย่างเป็นระบบ มีการใช้ข้อมูลหลักฐานทางวิชาการ และเป็นไปอย่างมีส่วนร่วม
ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทั้งนี้หลักการส�าคัญที่เป็นพื้นฐานของสมัชชาสุขภาพ คือ
การมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เป็นกระบวนการของประชาธิปไตยแบบมี
ส่วนร่วม อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ “กระบวนการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และ
เรียนรู้” ก็ยังมีข้อจ�ากัดท�าให้เหมือนกับว่าผู้เข้าไปร่วมสมัชชา เข้าไปเพื่อที่จะ
