Page 11 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 11
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง 11
เพื่อการสร้างสุขภาพผ่านการรณรงค์ต่างๆ การต่อต้านทุจริตคอร์รัปชั่นในแวดวง
สาธารณสุข รวมถึงการปฏิรูปในเชิงโครงสร้างของระบบสุขภาพจนมีผลให้เกิด
องค์กรสุขภาพใหม่ๆ ที่มีระบบการอภิบาล (Governance) ที่แตกต่างไปจาก
ระบบราชการแบบเดิมๆ ระบบสุขภาพจึงเป็นพื้นที่ทางสังคมการเมืองที่แนวคิด
ใหม่ๆ ถูกน�ามาแปลงเป็นปฏิบัติการเพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดนิ่ง
การเกิดขึ้นของส�านักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เป็นอีก
นวัตกรรมหนึ่งที่ส�าคัญในกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ ซึ่งภารกิจของ
ส�านักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาตินั้น นอกเหนือจากการขยายกรอบ
แนวคิดเรื่องสุขภาพให้เชื่อมโยงกันทั้งมิติทางกาย ใจ สังคม และจิตวิญญาณ
(หรือปัญญา) โดยมุ่งการท�างานสุขภาพเชิงรุกที่เน้น “การสร้าง” ให้สังคมสุขภาพ
มากกว่า “การซ่อม” คือการรักษาโรคเมื่อปัจเจกบุคคลเกิดการเจ็บป่วยแล้ว การ
ด�าเนินงานของคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติยังเน้น “การมีส่วนร่วมของภาค
ประชาชน” ในความหมายที่แตกต่างออกไปจากเดิม ที่ความหมายของการมีส่วน
ร่วมมุ่งให้ประชาชนให้ความร่วมมือกับนโยบาย แผนงานหรือกิจกรรมที่ภาครัฐ
ก�าหนดขึ้น แนวคิดใหม่หันมาให้ความส�าคัญกับการมีส่วนร่วมในฐานะพลเมือง
ที่จะร่วมก�าหนดนโยบายสาธารณะและทิศทางการพัฒนาร่วมกัน โดยผ่านกลไก
และกระบวนการต่างๆ ที่ถูกออกแบบขึ้นมาใหม่ เช่น การยกร่างธรรมนูญสุขภาพ
ทั้งในระดับประเทศและในระดับชุมชน เพื่อให้ภาคส่วนต่างๆ มาร่วมกันก�าหนด
ข้อตกลงหรือกติการ่วมกันในการสร้างเสริมสุขภาพ หรือกระบวนการประเมิน
ผลกระทบด้านสุขภาพของแผนงานโครงการขนาดใหญ่ (Health impact
assessment) ที่ช่วยให้ภาคส่วนต่างๆ และชุมชนมีช่องทางที่จะน�าเสนอปัญหา
ความเดือดร้อนและความวิตกกังวลจากภัยคุกคามด้านสุขภาพที่เกิดจากนโยบาย
แผนงานหรือโครงการต่างๆ นอกจากนั้น ยังมีกระบวนการสมัชชาสุขภาพ
(Health assembly) ที่นอกจากจะเป็นเวทีที่ภาคประชาชนสามารถเข้ามี
