Page 10 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 10
บทสรุปสังเขป
ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์
การปฏิรูประบบสุขภาพเป็นปฏิบัติการทางการเมืองอย่างหนึ่งที่เปิดพื้นที่
ให้กับการมีส่วนร่วมของภาคพลเมือง ซึ่งหากเปรียบเทียบระหว่างการ
เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในแวดวงสาธารณสุขกับวงการอื่นๆ แล้ว จะเห็นได้อย่าง
ชัดเจนว่า การปฏิรูประบบสุขภาพที่ด�าเนินมาอย่างต่อเนื่องและมีความเข้มข้น
มากขึ้นนับตั้งแต่ พ.ศ. 2540 เป็นต้นมา ได้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใน
โครงสร้างและการอภิบาลระบบสุขภาพ (Health system governance) อย่าง
มีวิวัฒนาการ การเมืองในระบบสุขภาพที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นถึงการต่อสู้ของ
อุดมการณ์ทางการเมืองที่มุ่งสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล�้าทาง
สังคม อุดมการณ์ที่ก้าวหน้าในกระบวนการปฏิรูปสุขภาพ (Health reform) นี้
ได้ขยายกรอบวิธีคิดแบบชีวการแพทย์ (Biomedicine) ไปสู่การมองสุขภาพที่
เชื่อมโยงกันทั้งมิติทางเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง อุดมการณ์ดังกล่าวถูกแปลง
ออกเป็นแนวคิดและรูปธรรมการปฏิบัติที่แตกต่างกันไปในแต่ละยุคสมัย ไม่ว่า
จะเป็นการขยายบริการสุขภาพออกสู่ชนบทที่ขาดแคลน การขับเคลื่อนสังคม
