Page 150 - art-HIA-22.indd
P. 150
¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
150 วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร
ตรวจสอบคุณภาพดินและน้ำาบริเวณโดยรอบเหมือง ทำาให้เกิดปัญหาการปนเปื้อนต่อสิ่งแวดล้อม การเพิ่มประสิทธิภาพ
ในการติดตาม ตรวจสอบเป็นมาตรการที่ต้องดำาเนินการจากหลายภาคส่วน โดยในส่วนของผู้ประกอบการต้องปฏิบัติ
ตามข้อกำาหนด (Code of conduct) ในส่วนของเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องยึดการปฏิบัติตามระเบียบอย่างเคร่งครัด และ
ที่สำาคัญคือ การให้ประชาชนในพื้นที่ และหน่วยงานวิชาการเข้ามามีส่วนร่วมในการติดตาม ตรวจสอบ และเฝ้าระวัง
ปัญหามากขึ้น เนื่องจากประชาชนในพื้นที่โดยรอบเหมืองจะได้รับผลกระทบจากการดำาเนินการของเหมืองโดยตรง
นอกจากนี้ มีปัจจัยที่สำาคัญสองประการที่จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามตรวจสอบ และเฝ้าระวังปัญหาการ
ปนเปื้อนจากการดำาเนินกิจการเหมืองแร่ คือ 1) การเพิ่มขีดความสามารถแก่เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น ในการตรวจสอบการดำาเนินกิจการของเหมืองแร่ 2) การมีส่วนร่วมของภาคีต่างๆ ในการเก็บตัวอย่างดิน
และน้ำา เพื่อตรวจสอบการปนเปื้อน เช่น การเก็บตัวอย่างดินและน้ำาบริเวณโดยรอบเหมืองควรดำาเนินการโดยภาคี
4 ฝ่าย ประกอบด้วย ผู้ประกอบการ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ตัวแทนจากชุมชน และตัวแทนจากสถาบันการศึกษา ทั้งนี้
เพื่อให้การดำาเนินการโปร่งใสและเชื่อถือได้
ผลก�รรับฟังคว�มคิดเห็นจ�กก�รจัดประชุมวิช�ก�รกลุ่มย่อย เพื่อพิจ�รณ�ข้อเสนอแนวท�งก�รใช้ HIA
ในกระบวนก�รปฏิรูปก�รจัดก�รทรัพย�กรสินแร่ และเหมืองแร่ของประเทศไทย
เวทีเสวนาซึ่งประกอบด้วยเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานรัฐ นักวิชาการ องค์กรเอกชน และชุมชนที่ได้รับผล
กระทบจากเหมือง เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2558 ณ ห้องประชุมสานใจ 2 อาคารสุขภาพแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข
ได้มีข้อเสนอเกี่ยวกับการใช้ HIA ในกระบวนการปฏิรูปการจัดการทรัพยากรสินแร่ และเหมืองแร่ของประเทศไทย
ดังนี้
- ให้จัดตั้งกองทุนต่างๆ จากเงินค่าภาคหลวง เช่น กองทุนชดเชยความเสียหาย กองทุนฟื้นฟู ที่ครอบคลุม
พื้นที่นอกประทานบัตร กองทุนสุขภาพใช้เพื่อการเยียวยาและป้องกัน กองทุนสำาหรับการทำา EHIA ที่เป็น
อิสระจากบริษัทที่ปรึกษา โดยให้มีขึ้นก่อนการอนุมัติ/อนุญาตโครงการ
- ให้มีการจัดสรรค่าภาคหลวงแร่ให้เป็นธรรม โดยเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบควรได้รับค่าภาคหลวง
ในสัดส่วนที่มากขึ้น รวมทั้งเพิ่มเงินค่าภาคหลวงให้มากขึ้นให้ครอบคลุมความเสียหายทั้งด้านสิ่งแวดล้อม
และสุขภาพจากกระบวนการทำาเหมือง
- ควรแก้กฎหมายให้ประชาชนมีอำานาจในการอนุมัติ/อนุญาตโครงการด้วย
- ให้มีศาลสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ
- ให้มีกฎหมาย CHIA โดยชุมชนมีส่วนร่วมในการประเมินผลกระทบเอง และมีงบประมาณจากกองทุน
สำาหรับการทำา EHIA
- มีองค์กรกลางในการให้ข้อมูลโครงการแก่ประชาชนในระหว่างกระบวนการ HIA รวมทั้งการตรวจสุขภาพ
และสิ่งแวดล้อม
- มีการจัดทำาแผนแม่บทการจัดการสินแร่แบบมีส่วนร่วม และมีการทำา HIA แผนดังกล่าวด้วย
- การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด เช่น ชะลอโครงการทันทีเมื่อสิทธิชุมชนถูกละเมิดจากเจ้าของโครงการ
และมีบทลงโทษกรณีละเมิดขั้นตอนการทำา EHIA
- ควรกำาหนดให้การทำาเหมืองทุกประเภทต้องมีการศึกษา EHIA และพื้นที่ลุ่มน้ำาควรห้ามทำาเหมืองทุกกรณี
- มีการตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินผู้มีอำานาจอนุมัติ/อนุญาตโครงการ
- มีแผนและกลไกการเฝ้าระวังพื้นที่ปนเปื้อนให้ชัดเจนขึ้น และมีแผนฟื้นฟู/ป้องกันทั้งสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ
โดยใช้เงินจากค่าภาคหลวง
