Page 158 - 60-03-117 TH2560
P. 158
ทั้งกลุ่มคนที่อพยพเข้ามาจากประเทศอื่น และคน ประเทศไทยด้วย คนยากจนคือกลุ่มคนเปราะบาง
ไร้รัฐไร้สัญชาติที่ไม่มีสถานะบุคคลตามกฎหมาย ที่ใหญ่ที่สุด
จึงมักถูกมองจากคนส่วนใหญ่ในสังคมว่าเป็น 5) โครงสร้างสังคมที่ไม่เป็นธรรม--โครงสร้างสังคม
“คนอื่น” ในท�านองเดียวกัน แรงงานจากต่าง ในกรณีนี้อาจเปรียบให้เข้าใจง่ายๆ ว่า เป็นเหมือน
ประเทศ (แรงงานต่างด้าว) โดยเฉพาะที่เข้าเมือง ฐานที่รองรับทุกอย่างในสังคม ฐานรองรับนี้
มาโดยไม่ถูกต้อง รวมทั้งกลุ่มคนที่อพยพหนีภัย มีหลายส่วนที่ประกอบกันอยู่ ที่ส�าคัญได้แก่ส่วน
หนีความเดือดร้อนในถิ่นเดิมของตนเข้ามาอาศัย ที่เกี่ยวกับระบบการท�ามาหากิน (เศรษฐกิจ) ส่วน
อยู่ในประเทศ ก็เป็นชนกลุ่มน้อยอีกประเภทหนึ่ง ที่เกี่ยวกับการจัดระบบความสัมพันธ์พึ่งพากันของ
ที่มีความเปราะบาง เพราะอาจถูกแบ่งแยกและ ผู้คน ส่วนที่เกี่ยวกับระบบการดูแลรักษาสุขภาพ
กีดกัน หรือถูกเลือกปฏิบัติ ท�าให้ไม่ได้รับบริการ การเข้าถึงการศึกษา และอื่นๆ อีกหลายส่วน
ที่จ�าเป็นส�าหรับการด�ารงชีวิตในมาตรฐานเดียว โครงสร้างแต่ละส่วนที่ว่านี้หากไม่เป็นธรรมจะ
กับที่คนส่วนใหญ่ได้รับ ก่อให้เกิดผลกระทบมากมาย หนึ่งในนั้นคือ
3) การถูกจ�ากัดอิสรภาพและถูกกักขังจองจ�า-- จะท�าให้คนบางกลุ่มมีสถานะที่ได้เปรียบ ขณะที่
ในทุกสังคม รวมทั้งสังคมไทย มีคนจ�านวนไม่น้อย กลุ่มคนที่เหลือกลายเป็นผู้เสียเปรียบในทุกด้าน
ทั้งชายและหญิง ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ถูกจ�ากัด เช่น ถ้าโครงสร้างส่วนที่เกี่ยวกับระบบการท�ามา
อิสรภาพหรือถูกกักขังจองจ�า เพราะต้องโทษ หากินไม่เป็นธรรม ผลของการพัฒนาที่รัฐลงทุนไป
เนื่องจากถูกศาลตัดสินว่าท�าผิดกฎหมาย การถูก ก็มีโอกาสที่จะไปตกอยู่กับกลุ่มที่ได้เปรียบ
กักขังจองจ�านอกจากจะท�าให้เสียอิสรภาพแล้ว มากกว่ากลุ่มอื่นๆ ในเรื่องการศึกษาก็เช่นเดียวกัน
ยังเสียสิทธิบางอย่าง และขาดโอกาสที่จะเข้าถึง โครงสร้างระบบการศึกษาที่ไม่เป็นธรรมท�าให้
บริการที่เคยได้รับตามปกติเหมือนคนทั่วไป อีกทั้ง คนกลุ่มเปราะบางเข้าถึงการศึกษาที่ดีและเพียง
มักถูกมองด้วยความรู้สึกแบ่งแยก ด้วยสภาพ พอได้ยากล�าบากกว่ากลุ่มอื่น เมื่อเป็นเช่นนั้น
เช่นนี้คนที่อยู่ในทัณฑสถานจึงมีความเปราะบาง กลุ่มที่อยู่ล่างสุดที่มีความได้เปรียบน้อยก็จะกลาย
4) ความยากจน--ความยากจนเป็นสาเหตุส�าคัญ เป็นกลุ่มเปราะบาง กลุ่มเปราะบางเพราะสาเหตุนี้
ที่ท�าให้คนจ�านวนมากตกอยู่ในสภาพเปราะบาง โดยมากแล้วก็คือคนยากจน
ทั้งนี้เพราะความยากจนเป็นต้นเหตุของความอ่อน เนื่องจากสาเหตุที่ท�าให้เกิดความเปราะบางมีหลาย
ด้อยหลายด้าน ครอบครัวยากจนมักจะมีชีวิตอยู่ อย่าง คนเปราะบางจึงมีหลายกลุ่ม มีทั้งเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้หญิง
ในบ้านเรือนและสิ่งแวดล้อมที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เด็กเร่ร่อน/คนไร้บ้าน กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ
สุขภาพไม่ดี เด็กที่เกิดในครอบครัวยากจนส่วน ผู้พิการทางกายและจิต คนที่มีปัญหาทางพฤติกรรมและ
มากมักได้รับการศึกษาน้อย มีโอกาสที่จะได้รับ การเรียน ชนกลุ่มน้อย กลุ่มชาติพันธุ์ คนที่มีปัญหาสถานะ
การฝึกทักษะอาชีพน้อยกว่า ต้องท�างานที่หนัก บุคคล คนไร้รัฐไร้สัญชาติ คนพลัดถิ่น ผู้ต้องขังในทัณฑสถาน
และเสี่ยงต่อสุขภาพมากกว่า มีรายได้น้อยกว่า คนยากจน และแรงงานต่างด้าว
มีปัญหาสุขภาพมากกว่า และเมื่อเติบโตขึ้น เด็ก อย่างไรก็ตาม ในที่นี้จะน�าเสนอเพียง 4 กลุ่ม คือ กลุ่ม
จากครอบครัวยากจนมีโอกาสมากที่จะเป็นคน คนยากจน คนพิการ ชนกลุ่มน้อย/กลุ่มคนมีปัญหาสถานะ
ยากจนเหมือนรุ่นพ่อแม่ เพราะโดยมากแล้วความ บุคคล และกลุ่มแรงงานต่างด้าว การน�าเสนอเฉพาะ 4 กลุ่มนี้
ยากจนมักจะถูก “ส่งต่อ” จากคนรุ่นหนึ่งสู่คนอีก ก็เพราะเห็นว่ามีประชากรที่เกี่ยวข้องอยู่จ�านวนมาก และ
รุ่นหนึ่ง โดยนัยนี้ ความเปราะบางซึ่งมาพร้อมกับ ปัญหาที่กลุ่มเหล่านี้ประสบก็มีความน่าสนใจในเชิงนโยบาย
ความยากจนก็มีโอกาสที่จะถูกส่งต่อจากรุ่นสู่ ค่อนข้างมาก
รุ่นได้เช่นเดียวกัน ในประเทศส่วนมาก รวมทั้ง
เสริมพลังกลุ่มเปราะบาง สร้างสังคมที่ไม่ทอดทิ้งกัน 157
60-03-117 152-180 sukapap new30-3 i_coated.indd 157 3/30/17 9:55 PM
