Page 118 - 60-03-117 TH2560

ไม่พร้อม มติ 4.1 ความปลอดภัยทางอาหาร: การจัดการ

น�้ามันทอดซ�้าเสื่อมสภาพ มติ 5.1 การจัดระบบและโครงสร้าง
เพื่อส่งเสริมการเดินและการใช้จักรยานในชีวิตประจ�าวัน
มติ 5.4 การจัดการปัญหาหมอกควัน และมติ 7.4 การจัดการ
สเตอรอยด์ที่คุกคามสุขภาพคนไทย

4) การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพแบบ
มีส่วนร่วม

การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (Health Impact
Assessment : HIA) เป็นกระบวนการที่พัฒนาขึ้นเพื่อ
ใช้เป็นเครื่องมือหนึ่งส�าหรับการพัฒนานโยบายสาธารณะ
ด้านสุขภาพ โดยการคาดการณ์ถึงผลกระทบของการด�าเนิน

กิจกรรม โครงการ แผน และนโยบายต่างๆ ที่มีต่อสุขภาพ หากไม่ด�าเนินการภายในระยะเวลาที่รัฐธรรมนูญก�าหนด
ของประชากร โดยให้น�าปัจจัยทางสุขภาพของมนุษย์มาใช้ ผู้บริหารหน่วยงานรัฐนั้นจะต้องพ้นจากต�าแหน่ง
14
ในกระบวนการตัดสินใจ ข้อมูลที่ได้จากการประเมินจะเป็น
ประโยชน์ทั้งต่อผู้ก�าหนดนโยบายในทุกระดับ เพื่อตัดสินใจ การพัฒนากฎหมายที่ส่งผลกระทบ
ทางเลือกนโยบายที่เป็นผลดีต่อสุขภาพของประชาชน

ให้มากที่สุด ต่อระบบบริการสุขภาพของประเทศ
การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพได้ถูกน�ามาใช้ จากการที่ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ ภาคเอกชนและ

อย่างจริงจังในโครงการขนาดใหญ่จ�านวนมาก อาทิ การสร้าง ประชาสังคมได้น�ากระบวนการสมัชชาสุขภาพตามพระราช
โรงไฟฟ้าชีวมวลในหลายจังหวัด การสร้างบ่อก�าจัดขยะ และ บัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ไปใช้ในการพัฒนา
การสร้างและต่ออายุใบอนุญาตสร้างเหมืองทองค�า โดยผล กฎหมายต่างๆ นั้น ส่งผลให้เกิดการผลักดันกฎหมายส�าคัญ
สะเทือนที่สุดคือเมื่อศาลปกครองกลางได้ออกค�าสั่งคุ้มครอง ที่จะส่งผลกระทบต่อระบบบริการสุขภาพของประเทศ

ชั่วคราวให้ระงับการด�าเนินโครงการที่อาจมีผลกระทบต่อ เป็นวงกว้าง ดังนี้
สิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนจ�านวน 76 โครงการ
ซึ่งมีมูลค่ากว่าสี่แสนล้านบาทที่ด�าเนินการในพื้นที่ชุมชน 1) พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหา
มาบตาพุด จ.ระยอง เมื่อปี 2552 เพื่อคุ้มครองชุมชนในด้าน การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559
สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ นับแต่นั้นมาการประเมินผลกระทบ ปัจจุบันประเทศไทยมีจ�านวนวัยรุ่นที่ท้องไม่พร้อม
ด้านสุขภาพได้ถูกน�าไปใช้ในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ ติดอันดับโลก ภาคีเครือข่ายทั้งภาคประชาชนและนักวิชาการ

ล่าสุดร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาญาจักรไทย จึงอาศัยเครื่องมือสมัชชาสุขภาพเป็นช่องทางหนึ่งในการ

พ.ศ. 2560 ได้บัญญัติให้รัฐจะต้องด�าเนินการจัดให้มี ผลักดันประเด็นดังกล่าวให้เป็นประเด็นทางสังคม เสนอเพื่อ
12
กระบวนการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ให้เป็นนโยบายแก่รัฐบาล และให้มีกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ในกรณีที่รัฐอนุญาตให้มีการด�าเนินการที่อาจมีผลกระทบ จนมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไข
ต่อทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพ อนามัย ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 กฎหมายดังกล่าว
คุณภาพชีวิต หรือส่วนได้เสียส�าคัญอื่นใดของประชาชนหรือ ก�าหนดหน้าที่แก่สถานศึกษา สถานประกอบการ สถาน
ชุมชนหรือสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรง และก�าหนดมาตรการ พยาบาล และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีหน้าที่ส่งเสริม
13
บังคับให้หน่วยงานจะต้องจัดให้มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ สนับสนุน ป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นตาม
การประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ที่กฎหมายก�าหนด

10 สถานการณ์เด่นทางสุขภาพ 117

60-03-117 104-151 sukapap new30-3 i_coated.indd 117 3/30/17 9:56 PM