Page 115 - 60-03-117 TH2560

3

หนึ่งทศวรรษ

พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ

สู่กฎหมาย

เพื่อสุขภาพของไทย

ในปี 2559 ประเทศไทยได้ประกาศใช้ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติฉบับที่สองขึ้น เพื่อเป็นกรอบและ
แนวทางก�าหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์และการด�าเนินงานด้านสุขภาพของประเทศ หรืออีกนัยหนึ่ง เป็นกรอบ

ก�าหนดทิศทางระบบสุขภาพของประเทศ เพื่อท�าให้ประชาชนมีสุขภาวะหรือสุขภาพอย่างสมบูรณ์ อันเป็นผล

สืบเนื่องมาจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ผลที่เกิดขึ้นทั้งทางตรงและ
ทางอ้อมจากพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 และธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติตั้งแต่
ฉบับแรกเป็นต้นมา คือ การออกกฎหมายเพื่อประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (Health Impact Assessment

: HIA) การก�าหนดนโยบายเขตสุขภาพเพื่อประชาชน และการผลักดันกฎหมายและร่างกฎหมายเพื่อสุขภาพ
1
หลายฉบับ อาทิ พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559
ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข และร่างพระราชบัญญัติควบคุม
การส่งเสริมการตลาดอาหารทารกและเด็กเล็ก เป็นต้น

2
พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ ความสมดุลของกาย จิตใจ ปัญญา และสังคมเชื่อมโยงกัน
ไปสู่การปฏิบัติให้เกิดผลขึ้นจริง เพื่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลง
พ.ศ. 2550 และธรรมนูญว่าด้วย
ในสังคม ถือเป็นนวัตกรรมของสังคมอย่างหนึ่ง เนื่องจาก
ระบบสุขภาพแห่งชาติ
กฎหมายนี้เป็นการเปลี่ยนแนวคิดในการบริหารจัดการงาน
พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ด้านสุขภาพของประเทศ จากเดิมที่เป็นหน้าที่ของรัฐ มาเปิด

เป็นตัวอย่างหนึ่งของกฎหมายที่ท�าหน้าที่เป็น “วิศวกรของ พื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมกับรัฐในการก�าหนดนโยบาย
สังคม” ในการออกแบบระบบสุขภาพของประเทศไทย และการจัดการต่างๆ ในระบบสุขภาพตามแนวคิดที่ว่า
ในอนาคตว่าควรจะเป็นเช่นไร กฎหมายนี้แสดงถึงพัฒนาการ สังคมจะมีสุขภาวะที่ดีหรือไม่ ไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง
3
ของสังคมที่ตกลงร่วมกัน ว่าควรน�าแนวคิดด้านสุขภาพ แต่เป็นหน้าที่ของทุกคนในสังคมที่จะต้องร่วมกันสร้างขึ้นมา
แบบ 4 มิติ ที่กล่าวถึงสุขภาพว่าจะต้องประกอบไปด้วย โดยใช้ “สุขภาวะหรือสุขภาพ” เป็นเป้าหมายที่สังคมจะต้อง

114 สุขภาพคนไทย 2560

60-03-117 104-151 sukapap new30-3 i_coated.indd 114 3/30/17 9:55 PM