Page 78 - hpp_9y_ebook58_08_07_001
P. 78
78 ปฏิรูปสุขภาพ ปฏิรูปประชาธิปไตย :
นโยบายสาธารณะ การมีส่วนร่วมกับประชาธิปไตยแบบร่วมไตร่ตรอง
จ�านวนมากยังเข้าไม่ถึงยาจ�าเป็น เนื่องจากยาเหล่านี้ที่มีการผูกขาดโดยสิทธิบัตร
และมีราคาแพงเกินก�าลังซื้อของประชาชนส่วนใหญ่ (ส�านักงานคณะกรรมการ
สุขภาพแห่งชาติ 2551)
ในขณะที่ปัญหายาแพงและการเข้าถึงยาที่จ�าเป็นยังเป็นปัญหาที่ต้องการ
การแก้ไข บริษัทยากลับมีการใช้งบประมาณจ�านวนมหาศาลในการส่งเสริมการ
ขายและการโฆษณายา อีกทั้งรูปแบบการส่งเสริมการขายยาก็ท�าให้เกิดข้อสงสัย
ต่อจริยธรรมในกระบวนการขายยา ไม่ว่าจะเป็น การให้ของขวัญ ของฝาก การ
แจกตัวอย่างยา การจัดงานเลี้ยงสังสรรค์ การให้เงินสนับสนุนการเดินทางหรือ
ที่พักในการเดินทางไปต่างประเทศ ทั้งการศึกษาดูงาน และการไปประชุมวิชาการ
ต่างๆ รวมทั้ง การให้เงินสนับสนุนการท�าวิจัยหรือการน�าเสนอผลงานวิชาการ
(Wazana 2000) ค่าใช้จ่ายด้านการตลาด ทั้งการส่งเสริมการขายและการโฆษณา
ยานี้กลายเป็นต้นทุนที่บริษัทยาต้องบวกเพิ่มเข้าไปในต้นทุนราคายา เป็นผลให้
ยามีราคาที่สูงขึ้นและยิ่งท�าให้การเข้าถึงยามีปัญหามากขึ้นไปอีก วงจรดังกล่าว
ได้ท�าให้การแก้ปัญหาการเข้าถึงยากับปัญหาการส่งเสริมการขายยาเป็นเรื่องที่
ไม่อาจแยกขาดออกจากกันได้
การประกาศใช้พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติในปี พ.ศ. 2545
ได้ท�าให้เกิดหลักประกันทางด้านสุขภาพแก่ประชาชนทุกคนในทุกระดับอย่าง
ครอบคลุมที่สุดเท่าที่เคยมีมาในประวัติศาสตร์ไทย และถือเป็นจุดเปลี่ยนส�าคัญ
ต่อการเข้าถึงยาถ้วนหน้าของประชาชนไทย การปรับปรุงบัญชียาหลักแห่งชาติ
2 ครั้ง ในปี พ.ศ. 2547 และ พ.ศ. 2551 ก็มีผลต่อระบบยาและท�าให้การเข้าถึง
ยาก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะโครงการยาต้านไวรัสส�าหรับผู้ติดเชื้อเอช
ไอวี ซึ่งมีการผลักดันให้เป็นสิทธิประโยชน์ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ท�าให้กลุ่มผู้ติดเชื้อสามารถเข้าถึงยาได้มากขึ้นเมื่อเทียบกับในอดีต กระนั้นก็ดี
การเข้าถึงยาของประชาชนก็ยังมีอุปสรรค มีเพียงผู้ป่วยบางกลุ่มในบางโรค
