Page 207 - art-HIA-22.indd

¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 207

ก�รพัฒน�กระบวนก�รเพิ่มขีดคว�มส�ม�รถ

ของแกนนำ�ชุมชนด้�นก�รประเมินผลกระทบ

ท�งสิ่งแวดล้อมและสุขภ�พ

Development of Capacity Building Process

in Environmental and Health Impact Assessment

for the Community Leaders

สุทัศน์ ช�ยทุ่ย , พรชัย สิทธิศรัณย์กุล , ÊÃѹÂÒ àΧ¾ÃоÃËÁ 3
1
2
1,2,3 ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรุงเทพฯ 10330
3
1
อีเมล์ : mawlana2012@gmail.com, psithisarankul@gmail.com, hengprs@gmail.com
2

บทคัดย่อ

จากสภาพการดำาเนินงานด้านการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ในประเทศไทยชี้ให้เห็นปัญหา
ที่สำาคัญคือ ชุมชนยังขาดความรู้และการมีส่วนร่วมในการประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ การวิจัยนี้
มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนากระบวนการเพิ่มขีดความสามารถของแกนนำาชุมชนด้านการประเมินผลกระทบทาง
สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ(EIA/HIA) และศึกษาระดับขีดความสามารถของแกนนำาชุมชนด้าน EIA/HIA ผลการวิจัย
พบว่า กระบวนการเพิ่มขีดความสามารถของแกนนำาชุมชนด้าน EIA/HIA ประกอบด้วย 11 ขั้นตอน ได้แก่ 1.การ
ศึกษาบริบทพื้นที่เป้าหมาย, 2.การสร้างความร่วมมือกับผู้นำาชุมชน, 3.การเฟ้นหากลุ่มคนเป็นแกนนำา, 4.การประชุม

ประสานความร่วมมือ, 5.การอบรมแกนนำาด้าน EIA/HIA, 6.การทำาแผนที่ชุมชน, 7.การวินิจฉัยชุมชนด้านสิ่งแวดล้อม
และสุขภาพ, 8.ประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ, 9.การจัดเวทีประชาคมหมู่บ้าน, 10.การจัดทำาแผน
งาน/โครงการ, 11.การดำาเนินงานตามแผนงาน/โครงการตามข้อเสนอ ผลการศึกษาระดับขีดความสามารถของแกนนำา
ชุมชน พบว่า คะแนนเฉลี่ยด้านความรู้ ความเข้าใจ, การตระหนักรู้ และทักษะการปฏิบัติด้าน EIA/HIA มีค่าเพิ่ม
ขึ้นอย่างมีนัยสำาคัญทางสถิติ (P<0.05) ในทุกช่วงเมื่อเปรียบเทียบช่วง ก่อนเริ่มกระบวนการ (0 เดือน) ระหว่าง

กระบวน (3 เดือน) และระหว่างกระบวนการ (6 เดือน) ผลการพัฒนากระบวนการเพิ่มขีดความสามารถฯ นี้
จะสามารถช่วยแก้ไขปัญหาการขาดความรู้และการมีส่วนร่วมของชุมชนด้าน EIA/HIA ได้ อีกทั้งยังสามารถ
นำากระบวนการเพิ่มขีดความสามารถฯนี้ไปทดลองใช้กับพื้นที่อื่นที่มีสภาพบริบทใกล้เคียงกันได้อีกด้วย

คำ�สำ�คัญ : การเพิ่มขีดความสามารถ, การประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ, การมีส่วนร่วมของชุมชน