Page 202 - art-HIA-22.indd
P. 202
¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
202 วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร
กระบวนก�รจัดทำ�คว�มตกลงเขตก�รค้�เสรี
กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เป็นหน่วยงานที่นับได้ว่าเป็นศูนย์กลางริเริ่มการเจรจา
6
และเลือกคู่เจรจา โดยมีแนวทางคัดเลือกคู่เจรจาในกรอบทวิภาคี เป็นหลักในการดำาเนินการคัดเลือก และกรมเจรจา
การค้าระหว่างประเทศ ในฐานะที่มีอำานาจหน้าที่รับผิดชอบในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความตกลงการค้าระหว่างประเทศ
7
ได้จัดทำาขั้นตอนและกระบวนการเจรจาความตกลงหลังรัฐธรรมนูญฉบับปี 2550 มีผลบังคับใช้ โดยแบ่งออกเป็น
5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้
8
ขั้นตอนที่ 1 ก่อนก�รเจรจ� จะมีการศึกษารวบรวมข้อมูลความเป็นไปได้ในการจัดทำาความตกลง
การรวบรวมข้อมูลจากทุกภาคส่วน เพื่อจัดทำากรอบการเจรจาเพื่อนำาเสนอคณะรัฐมนตรีและรัฐสภาเพื่ออนุมัติกรอบ
การเจรจาต่อไป โดยกรอบการเจรจาจะต้องเป็นไปตามแผนยุทธศาสตร์และตัวชี้วัดในด้านต่างๆ ตามที่ได้กำาหนดไว้
ในขั้นตอนนี้ควรจะมีการสร้างโจทย์การเจรจาว่าต้องการแก้ปัญหาในด้านใด และมีการศึกษาวิจัยผลกระทบทั้งเชิงบวก
และเชิงลบ ทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพและสิ่งแวดล้อม โดยหน่วยงานกลาง และมีการเผยแพร่ออกสู่ภาพ
ส่วนต่างๆ
ขั้นตอนที่ 2 ระหว่�งก�รเจรจ� มีการรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน เพื่อจัดทำาท่าทีของไทยในเรื่อง
ต่างๆ และรายงานความคืบหน้าให้แก่คณะกรรมาธิการฯ / สภาที่ปรึกษา รวมทั้งการเผยแพร่ข้อมูล
6 กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์. 2552. แนวทางการเจรจาการค้าระหว่างประเทศไทย ปี พ.ศ.2552-2556
สืบค้นจาก www.http://www.thaifta.com/trade/nego_52-56.pdf.
7 มาตราที่เกี่ยวข้องหลัก คือ มาตรา 190 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ซึ่งมีเนื้อหาดังนี้
มาตรา 190 พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำานาจในการทำาหนังสือสัญญาสันติภาพ สัญญาสงบศึก และสัญญาอื่น
กับนานาประเทศหรือกับองค์การระหว่างประเทศ
หนังสือสัญญาใดมีบทเปลี่ยนแปลงอาณาเขตไทย หรือเขตพื้นที่นอกอาณาเขต ซึ่งประเทศไทยมีสิทธิอธิปไตยหรือ
มีเขตอำานาจตามหนังสือสัญญาหรือตามกฎหมายระหว่างประเทศ หรือจะต้องออกพระราชบัญญัติเพื่อให้การเป็นไปตามหนังสือ
สัญญา หรือมีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจหรือสังคมของประเทศอย่างกว้างขวาง หรือมีผลผูกพันด้านการค้า การ
ลงทุน หรืองบประมาณของประเทศอย่างมีนัยสำาคัญ ต้องได้รับความเห็นชอบของรัฐสภา ในการนี้ รัฐสภาจะต้องพิจารณา
ให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับเรื่องดังกล่าว
ก่อนการดำาเนินการเพื่อทำาหนังสือสัญญากับนานาประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศตามวรรคสองคณะรัฐมนตรีต้อง
ให้ข้อมูลและจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน และต้องชี้แจงต่อรัฐสภาเกี่ยวกับหนังสือสัญญานั้น ในการนี้ ให้คณะ
รัฐมนตรีเสนอกรอบการเจรจาต่อรัฐสภาเพื่อขอความเห็นชอบด้วย
เมื่อลงนามในหนังสือสัญญาตามวรรคสองแล้ว ก่อนจะแสดงเจตนาให้มีผลผูกพัน คณะรัฐมนตรีต้องให้ประชาชน
สามารถเข้าถึงรายละเอียดของหนังสือสัญญานั้น และในการที่การปฏิบัติตามหนังสือสัญญาดังกล่าวก่อให้เกิดผลกระทบต่อ
ประชาชนหรือ ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม คณะรัฐมนตรีต้องดำาเนินการแก้ไขหรือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบนั้น
อย่างรวดเร็ว เหมาะสม และเป็นธรรม...”
ให้มีกฎหมายว่าด้วยการกำาหนดขั้นตอนและวิธีการจัดทำาหนังสือสัญญาที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจหรือ
สังคมของประเทศอย่างกว้างขวาง หรือมีผลผูกพันด้านการค้า หรือการลงทุนอย่างมีนัยสำาคัญ รวมทั้งการแก้ไขหรือเยียวยา
ผู้ได้รับผลกระทบจากการปฏิบัติตามหนังสือสัญญาดังกล่าวโดยคำานึงถึงความเป็นธรรมระหว่างผู้ที่ได้ประโยชน์กับผู้ที่ได้รับผล
กระทบจากการปฏิบัติตามหนังสือนั้นและประชาชนทั่วไป
ในกรณีที่มีปัญหาตามวรรคสอง ให้เป็นอำานาจของศาลรัฐธรรมนูญที่จะวินิจฉัยชี้ขาดโดยให้นำาบทบัญญัติตามมาตรา
154(1) มาใช้บังคับกับการเสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญโดยอนุโลม
8 คัดลอกจาก ศิริพร สัจจานันท์. “การศึกษาแนวทางและขั้นตอนกระบวนการเจรจาการค้าเสรีระหว่างประเทศ” วารสาร
การจัดการสมัยใหม่ ปีที่ 10 ฉบับที่ 1 เดือน มกราคม-มิถุนายน 2555.
