Page 199 - art-HIA-22.indd

¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 199

กระบวนก�รจัดทำ�คว�มตกลงเขตก�รค้�เสรี

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของการจัดทำาเอกสารวิชาการ เรื่อง การผลกระทบของกระบวนการประเมินผลกระ
ทบทางสุขภาพ ประเด็น กระบวนการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ โดยเนื้อหาในส่วนนี้เป็นการทบทวนเอกสารเฉพาะ
ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการการจัดทำาความตกลงการค้าเสรี สำาหรับประเด็นการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ
ได้แก่ สถานการณ์ผลกระทบจากกระบวนการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระบวนการประเมินผลกระทบที่เกี่ยวข้อง
กับการค้าระหว่างประเทศผลกระทบที่เกิดขึ้นจากกระบวนการประเมินผลกระทบ และแนวทางการใช้ HIA
ในกระบวนการเจรจาการค้าระหว่างประเทศนั้นคณะทำางานจะนำาเสนอในการประชุมวิชาการการประเมินผลกระทบ

ทางสุขภาพ เรื่อง “ผลกระทบของกระบวนการประเมินผลผลกระทบทางสุขภาพ” วันที่ 26-27 มกราคม 2558
ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพ
ลำาดับการนำาเสนอในบทความนี้ ประกอบด้วย ความสำาคัญของการจัดทำาความตกลงเขตการค้าเสรี
- ความสำาคัญของการจัดทำาความตกลงเขตการค้าเสรี (FTA)
- หลักการในการจัดทำาเขตการค้าเสรีของไทย
- โครงสร้างองค์กรในการดำาเนินการจัดทำาความตกลงการค้าเสรี
- กระบวนการจัดทำาความตกลงเขตการค้าเสรี
- การเจรจาเขตการค้าเสรีไทย-สหภาพยุโรป

คว�มสำ�คัญของก�รจัดทำ�คว�มตกลงเขตก�รค้�เสรี (FTA)

1
เขตการค้าเสรี (Free Trade Area : FTA) หมายถึง การรวมกลุ่มเศรษฐกิจโดยมีเป้าหมายเพื่อลดภาษี
ศุลกากรระหว่างกันภายในกลุ่มลงให้เหลือน้อยที่สุด หรือเป็น 0% และใช้อัตราภาษีปกติที่สูงกว่ากับประเทศนอกกลุ่ม
การทำาเขตการค้าเสรีในอดีตมุ่งในด้านการเปิดเสรีด้านสินค้า (goods) โดยการลดภาษีและอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษีเป็นหลัก
แต่เขตการค้าเสรีในระยะหลังๆ นั้น รวมไปถึงการเปิดเสรีด้านบริการ (services) และการลงทุนด้วย - เขตการค้าเสรี
ที่สำาคัญในปัจจุบัน คือ AFTA และ NAFTA ซึ่งขณะนี้สหรัฐฯ อยู่ในระหว่างการเจรจาทำาเขตการค้าเสรีในภูมิภาค
อเมริกา (Free Trade Area of the Americas : FTAA)

การเจรจาจัดทำา FTA เป็นเครื่องมือการเปิดเสรีด้านการค้าและการลงทุน ประเทศต่างๆ หันมาพิจารณา
จัดทำาเขตการค้าเสรีมากขึ้นเพื่อให้มีผลในการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจระหว่างกันอย่างเป็นรูปธรรมและรวดเร็วกว่าการ
เปิดเสรีภายใต้กรอบขององค์การการค้าโลก การจัดทำาความตกลงเขตการค้าเสรีเป็นการให้แต้มต่อ หรือสิทธิพิเศษ
ทางการค้าและการลงทุนแก่ประเทศที่เข้าร่วม ซึ่งสิทธิพิเศษดังกล่าวได้ส่งผลให้มีการขยายการค้าและการลงทุนระหว่าง
ประเทศที่ร่วมทำาเขตการค้าเสรี นอกจากนี้ประเทศต่างๆ ยังใช้การจัดทำาเขตการค้าเสรีเป็นเครื่องมือในการสร้างพันธมิตร
ทั้งทางด้านเศรษฐกิจและการเมือง อีกทั้งเป็นการสร้างฐานในการขยายการค้า และการลงทุนกับประเทศหรือกลุ่ม
2
ประเทศที่อยู่ห่างไกลอีกด้วย
สำาหรับประเทศไทย นอกจากจะเปิดเสรีทางการค้าระดับพหุภาคีภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (World
Trade Organization: WTO) แล้ว ยังได้จัดทำาความตกลงการค้าเสรี (Free Trade Agreement: FTA) ในระดับ

ภูมิภาคภายใต้กรอบข้อตกลงการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade Area: AFTA) และระดับทวิภาคีกับประเทศ
ต่างๆ

1 กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์. สืบค้นจาก http://www.thaifta.com/thaifta/AboutFTA/tabid/66/
Default.aspx. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2558.
2 สถาบันวิจัยนโยบายเศรษฐกิจการคลัง. 2548. รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาและติดตามการใช้ประโยชน์จากความตกลง
การค้าเสรีของไทยและเสนอแนะแนวทางการเจรจาในอนาคต-ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน เสนอสำานักงานปลัดกระทรวง
พาณิชย์ กระทรวงพาณิชย์.