Page 163 - art-HIA-22.indd
P. 163
¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร 163
1. º·¹íÒ ส่วนร่วม ดำาเนินการทั้งระดับนโยบาย แผนงาน โครงการ
การมีสุขภาพดีเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ
รับการดูแล เอาใจใส่และได้รับการคุ้มครองจากภัยคุกคาม ในปัจจุบันมีการนำาการประเมินผลกระทบทาง
สุขภาพอย่างเป็นธรรม ตั้งแต่เกิดจนตายโดยไม่มีการแบ่ง สุขภาพมาใช้อย่างกว้างขวางมากขึ้น การประเมินผล
แยกชนชั้นและวรรณะ (อำาพล จินดาวัฒนะ, 2553) การ กระทบทางสุขภาพเป็นทั้งเครื่องมือในการปกป้อง
จะมีสุขภาพหรือสุขภาวะที่ดีขึ้นอยู่การปัจจัยกำาหนด คุ้มครอง และส่งเสริมสุขภาพ (Harris et al, 2007)
สุขภาพที่เปลี่ยนแปลงไป การพัฒนาประเทศภายใต้ เป็นเครื่องมือในการสนับสนุนการตัดสินใจ (Hoshiko,
นโยบาย แผนงาน โครงการ และกิจกรรมต่างๆ ย่อมมี Hara and Ishitake, 2009, Ahmad, Chappel, Pless-
ผลต่อการเปลี่ยนแปลงปัจจัยกำาหนดสุขภาพ และส่งผล Mulloli and White, 2008) เป็นเครื่องมือในการพัฒนา
กระทบทางสุขภาพในที่สุด ปัจจุบันมีเครื่องมือที่ใช้ในการ และขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ (Kearney, 2004,
ประเมินผลกระทบมากกว่าหนึ่งร้อยชนิด และการ Simpsom, et al 2005) มีจุดมุ่งหมายในการลดความ
ประเมินผลกระทบทางสุขภาพก็เป็นเครื่องมือชนิดหนึ่ง ไม่เท่าเทียมหรือความเหลื่อมล้ำาทางสุขภาพ (Simpsom,
ที่มีการนำามาใช้กันอย่างแพร่หลายมากขึ้น ¡ÒûÃÐàÁÔ¹ et al 2005) โดยให้ความสนใจในกลุ่มที่ด้อยโอกาสทาง
¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ หมายถึง “ก�รประม�ณก�รณ์ สังคม และกลุ่มเสี่ยงเพื่อเป็นหลักประกันว่า กลุ่มคน
ผลกระทบของก�รกระทำ�ก�รใดก�รกระทำ�หนึ่งที่มีต่อ เหล่านั้นไม่ควรได้รับผลกระทบเพิ่มเติมจากการดำาเนิน
สุขภ�พประช�ชน กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง” (Scott-Samu- โครงการที่จะเกิดขึ้น และควรได้รับผลดีทางสุขภาพจาก
el,1998) เป็น “กระบวนก�รตัดสินคุณค่�ของนโยบ�ย การดำาเนินโครงการที่ได้รับการปรับปรุงภายหลังการ
แผนง�น หรือโครงก�ร โดยพิจ�รณ�ที่ผลกระทบและ ประเมินผลกระทบสุขภาพมากกว่ากลุ่มอื่น (เดชรัต สุข
ก�รกระจ�ยของผลกระทบนั้นที่อ�จเกิดขึ้นต่อสุขภ�พ กำาเนิด และคณะ, 2545)
ของประช�ชน โดยใช้วิธีก�ร กระบวนก�รและเครื่อง การประเมินผลกระทบทางสุขภาพ เป็น
มือในก�รประเมินหล�ยชนิดร่วมกัน”(WHO,1999) เครื่องมือที่เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนา
สำาหรับประเทศไทย สำานักงานคณะกรรมการ แนวทางเพื่อสร้างเสริมสุขภาพโดยสาธารณะ เป็น
สุขภาพแห่งชาติ ได้ให้ความหมาย การประเมินผล กระบวนการที่ใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจ ถึงผลกระทบ
กระทบทางสุขภาพหมายถึง “กระบวนก�รเรียนรู้ร่วม ทางสุขภาพที่อาจเกิดจากการดำาเนินกิจกรรมตามนโยบาย
กันในสังคม ในก�รวิเคร�ะห์และค�ดก�รณ์ผลกระทบ แผนงาน และโครงการต่างๆ เป็นเครื่องมืออย่างหนึ่ง
ทั้งท�งบวก และท�งลบต่อสุขภ�พของประช�ชนที่อ�จ ที่หน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถนำามา
เกิดขึ้นจ�กนโยบ�ย โครงก�ร หรือกิจกรรม อย่�งใด ประยุกต์ใช้เพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ปกป้อง คุ้มครอง
อย่�งหนึ่ง หรือหล�ยอย่�ง ห�กดำ�เนินก�รในช่วงเวล� สุขภาพและการสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการ
และพื้นที่เดียวกัน โดยมีก�รประยุกต์ใช้เครื่องมือ มีสุขภาพดี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงาน
·ÕèËÅÒ¡ËÅÒ áÅСÃкǹ¡ÒÃÁÕʋǹËÇÁÍ‹ҧ ที่มีบทบาทและภารกิจสำาคัญในการพัฒนา บำารุงรักษา
เหม�ะสมในก�รสนับสนุนให้เกิดก�รตัดสินใจที่จะเป็น สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคม เพื่อบรรลุสู่เป้าหมาย
ผลดีต่อสุขภ�พของประช�ชนทั้งในระยะสั้นและระยะ การมีสุขภาพดีของประชาชนในท้องถิ่น (Menzies,
ย�ว” (สำานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ, 2007) ดังนั้นหน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
2550) ก็จะเป็นหน่วยงานที่มีความสำาคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนา
หากพิจารณาความมุ่งหมายและเจตนารมณ์ ระบบประเมินผลกระทบทางสุขภาพ เนื่องจากการนำา
ของความหมายของการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ กระบวนการประเมินผลกระทบทางสุขภาพประยุกต์ใช้
จะเห็นว่าประเทศไทย มุ่งหวังให้การประเมินผลกระทบ ในระดับท้องถิ่นเพื่อประเมินนโยบาย แผนงาน โครงการ
ทางสุขภาพ เป็นเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ ที่เน้นการมี ต่างๆ ที่จะดำาเนินการในท้องถิ่นนั้นๆ จะทำาให้หน่วยงาน
