Page 87 - hia_04_2010

87
ประสบการณ์จริง HIA 5 พื้นที่ 5มุม

ศึกษาหลายชิ้นสะท้อนออกมาชัดว่า เขื่อนราษีไศลกระทบต่อระบบนิเวศน์ใน
ทุ่งกุลาร้องไห้ ซึ่งมีระบบนิเวศน์อยู่ 3 ระบบ คือ ระบบนิเวศน์ป่าโคก ระบบ
นิเวศน์ที่ราบลุ่มแม่น้ำ (ทุ่งหญ้า) และระบบนิเวศน์ป่าบุ่ง ป่าทามซึ่งเป็นพื้นที่
ชุ่มน้ำ โดยเฉพาะบริเวณระบบนิเวศน์ป่าบุ่ง ป่าทาม (แถบลุ่มน้ำมูลตอนกลาง)
ซึ่งมีพื้นที่จำนวนกว่า 3 แสนไร่ ต้องตกอยู่ในสภาพน้ำท่วมเกือบทั้งหมด ทั้งที่
ป่าทามเปรียบเสมือนอู่ข้าวอู่น้ำของคนอีสาน เนื่องจากป่าทามเป็นพื้นที่ราบลุ่ม
ริมฝั่งแม่น้ำ มีลักษณะสูงๆ ต่ำๆ ในฤดูน้ำหลากจะมีน้ำจะท่วมขังอยู่ประมาณ

3-4 เดือน ทำให้ระบบนิเวศน์ที่นี่มีความอุดมสมบูรณ์ เอื้อให้ชาวบ้านสามารถ
ทำนาทามได้หลายครั้งต่อปี ชาวบ้านยังพึ่งพิงทามสำหรับเป็นแหล่งอาหาร และ
เลี้ยงวัว ควาย แต่เมื่อป่าทามถูกทำลาย ย่อมหมายถึงปากท้อง และวิถีชีวิต
ของคนอีสานในแถบนี้ถูกย่ำยี จนชาวบ้านต้องชุมนุมประท้วงเรียกร้องขอความ
เป็นธรรมจากผู้กำหนดนโยบายในสมัยนั้น
ในปี พ.ศ.2536 สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำการศึกษา
ผลกระทบจากการสร้างเขื่อนราษีไศล พบว่า ในพื้นที่รอบอ่างเก็บน้ำราศีไศล
มีครัวเรือนที่นาทามได้รับการสูญเสียเป็นจำนวนถึง 7,856 ครัวเรือน พื้นที่
นาทามถูกน้ำท่วม 46,937 ไร่ ผลผลิตข้าวเหนียวที่นาทามเมื่อเปรียบเทียบ

ระหว่างปี พ.ศ.2535 คือก่อนเก็บกักน้ำ กับหลังเก็บกักน้ำ คือปี พ.ศ.2542 พบว่า
ลดลงประมาณปีละ 17,000 ตัน หากคิดราคาข้าวเหนียวนาทามกิโลกรัมละ
6 บาท ผลประโยชน์ที่ชาวบ้านต้องสูญเสียจากการทำนาทามมีมากถึง 102
ล้านบาท
โครงการโขง ชี มูล ที่มุ่งแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำอุปโภค บริโภค
การจัดหาแหล่งน้ำ และการสร้างงานในชนบทให้กับคนอีสานซึ่งอาศัยอยู่ใน
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ 15 จังหวัด ในจำนวนนี้ครอบคลุม

เขตพื้นที่ทุ่งกุลาฯ ทั้ง 5 จังหวัด แต่ความพยายามแก้ปัญหาดังที่กล่าวไปแล้ว
โครงการดังกล่าวกลับก่อผลเสียหายตั้งแต่ผลกระทบจากการแพร่กระจายของ
ดินเค็ม ผลกระทบต่อระบบนิเวศน์แม่น้ำ เกิดน้ำท่วมป่าบุ่ง ป่าทามซึ่งทำลาย
แหล่งเพาะพันธุ์ของสัตว์น้ำ