Page 62 - gomatmerged (1)
P. 62
ส่วนที่ 3 จิตวิญญาณ: ชีววิทยา มานุษยวิทยากับธรรมชาติของมนุษย์
เป็นระบบที่มีวงจรป้อนกลับซึ่งกันและกัน วงจรดังกล่าวผลักดันให้
ทั้งสามมิตินี้เปลี่ยนแปลงไปพร้อมๆ กัน การอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม
ท�าให้มนุษย์ต้องมีการสื่อสาร ภาษาและสัญลักษณ์ส�าหรับสื่อความ
หมายจึงค่อยๆ มีการสร้างขึ้น มนุษย์จึงไม่เพียงแต่ต้องเรียนรู้และ
ปรับตัวไปตามเงื่อนไขทางกายภาพของสิ่งแวดล้อมในธรรมชาติ แต่
การอยู่รอดของมนุษย์ขึ้นอยู่กับทักษะทางสังคมและการเรียนรู้
แบบแผนทางวัฒนธรรมที่ค่อยๆ ก่อตัวขึ้นตลอดระยะเวลายาวนาน
นี้ด้วย มองจากมุมมองเชิงระบบที่เชื่อมโยงเหตุปัจจัยทั้งทาง
สรีรวิทยา (ร่างกายและสมอง) สิ่งแวดล้อมกายภาพ และแบบแผน
ทางวัฒนธรรมเช่นนี้ท�าให้เห็นได้ชัดว่า “ความเป็นมนุษย์” ไม่ใช่
ผลผลิตของวิวัฒนาการทางชีววิทยา และเงื่อนไขทางสรีรวิทยาของ
มนุษย์ไม่ได้เป็นเงื่อนไขส�าคัญสูงสุดที่ท�าให้มนุษย์มีวิวัฒนาการด้าน
อื่นๆ จนกลายเป็นมนุษย์ในปัจจุบัน หรือกล่าวโดยย่อแล้ว ในทาง
มานุษยวิทยา “มนุษย์เป็นมนุษย์ได้เพราะมีวัฒนธรรม” และ
วัฒนธรรมที่ว่านี้ก็มีส่วนส�าคัญในการก�าหนดวิวัฒนาการทาง
กายภาพ ความรู้สึกนึกคิดและสติปัญญาของมนุษย์
61

