Page 58 - gomatmerged (1)

ส่วนที่ 3 จิตวิญญาณ: ชีววิทยา มานุษยวิทยากับธรรมชาติของมนุษย์

“Humans have no nature, what they have is history.” หรือ
ธรรมชาติของมนุษย์นั้นไม่มี สิ่งที่มนุษย์มีคือประวัติศาสตร์ ข้อโต้

แย้งส�าคัญของนักวิชาการทางด้านมานุษยวิทยาระดับโลกที่ได้น�า
เสนอนอกจากหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่ามนุษย์นั้นแตกต่างจากสัตว์
แล้ว ยังมีการแสดงให้เห็นว่ามนุษย์หลากหลายเผ่าพันธุ์ที่มีอยู่ใน
โลกนี้ล้วนมีลักษณะร่วมกันบางประการที่เราอาจเรียกได้ว่าเป็น
“ธรรมชาติของมนุษย์” อยู่ ในขณะที่ฝ่ายที่เห็นว่า มนุษย์ (รวมทั้ง
สัตว์ทั้งหลาย) นั้นไม่มีสาระที่แน่นอนตายตัว รูปพรรณสัณฐานของ
มนุษย์นั้นก็ไม่ได้มี “ต้นแบบ” ที่ถูกก�าหนดล่วงหน้าว่าเราจะมีรูป
ร่าง สัดส่วนหรืออวัยวะอย่างไร แต่ขึ้นกับวิวัฒนาการทางชีววิทยา
และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรมที่ด�าเนินไปอย่างต่อเนื่อง

ไม่รู้จบ
ทิม อินโกลด์ (Tim Ingold) นักมานุษยวิทยาชาวอังกฤษเสนอ
ว่า ธรรมชาติที่ตายตัวของมนุษย์นั้นหาได้มีอยู่แล้วล่วงหน้าไม่
พันธุกรรมของมนุษย์ไม่ได้ก�าหนดล่วงหน้าว่ามนุษย์จะต้องเป็น
อย่างไร แม้กระทั่งความแตกต่างของรูปร่างหน้าตาหรือแม้แต่
จิตวิทยา จะมีการปรับเปลี่ยนไปตามวิวัฒนาการอยู่ตลอดเวลา
มนุษย์เป็นอย่างไรจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเรามีธรรมชาติเป็นอย่างไร

แต่ขึ้นกับว่าเรามีชีวิตอยู่อย่างไร การใช้ชีวิตและการกระท�าของ
มนุษย์นั่นเองที่ท�าให้มนุษย์กลายเป็นอะไรในอนาคต ธรรมชาติของ
มนุษย์จึงไม่มีอยู่แล้วล่วงหน้า แต่มนุษย์จะกลายเป็นอย่างไรต่อไป
นั้นย่อมขึ้นอยู่กับสิ่งที่มนุษย์ท�า ข้อโต้แย้งดังกล่าวอาจมีความย้อน
แย้งอยู่ในตัว เพราะหากเรานิยามสิ่งที่เรียกว่า “ธรรมชาติของ

57