Page 60 - gomatmerged (1)
P. 60
ส่วนที่ 3 จิตวิญญาณ: ชีววิทยา มานุษยวิทยากับธรรมชาติของมนุษย์
มนุษย์สมัยใหม่ และการเปลี่ยนแปลงทางชีววิทยาที่ส�าคัญที่สุดเกิด
ขึ้นที่ส่วนของระบบประสาทของมนุษย์และท�าให้มนุษย์เป็นมนุษย์
เช่นทุกวันนี้ เพราะสมองมนุษย์ Homo sapiens มีวิวัฒนาการ
มากกว่าสัตว์อื่นใดหรือแม้แต่เผ่าพันธุ์มนุษย์อื่น
ในทางมานุษยวิทยา “ธรรมชาติของมนุษย์” หรือ Human
nature นั้นหากจะมีอยู่ก็ไม่ใช่ภาวะที่เป็นไปตามแต่ “ธรรมชาติ”
(Nature) ก�าหนด เพราะมนุษย์จะเป็นอย่างไรนั้นขึ้นอยู่กับการหล่อ
หลอมและเลี้ยงดู (Nurture) มนุษย์มี “วัฒนธรรม” (Culture)
คอยก�ากับควบคู่ไปกับคุณลักษณะทางชีววิทยาหรือทางกายภาพ
นักมานุษยวิทยาในอดีตพยายามที่จะค้นหาเพื่อแสดงให้เห็นว่าใน
วัฒนธรรมที่แตกต่างกันนั้น แท้จริงแล้วมีลักษณะบางประการที่เป็น
สากลของมนุษย์ด�ารงอยู่ เช่น การมีระบบเครือญาติ (Kinship)
การมีข้อห้ามไม่ให้มีเพศสัมพันธ์ระหว่างพี่น้องหรือระหว่างพ่อ-แม่
กับลูก (Incest taboo) การมีสถาบันครอบครัวเป็นหน่วยพื้นฐาน
ทางสังคม การมีรูปแบบพื้นฐานในทางศาสนา (Elementary form
of religious life) การมีระบบการแลกเปลี่ยนทางสังคม (Social
exchange) การมีระบบวิธีคิดในการจัดหมวดหมู่ทางวัฒนธรรม
(Cultural classification) การจัดระบบช่วงชั้นทางสังคม (Social
hierarchy) และการมีโครงสร้างทางความคิดที่ประกอบขึ้นจากการ
จัดคู่ตรงข้าม (Binary opposition) แม้รูปแบบการแสดงออกทาง
วัฒนธรรมจะแตกต่างกัน แต่แบบแผนที่คล้ายคลึงกันเหล่านี้ก็เป็น
เครื่องแสดงถึงความเป็นสากลและธรรมชาติร่วมกันที่ปรากฏใน
สังคมมนุษย์
59
