Page 80 - gomatmerged (1)
P. 80
ส่วนที่ ๕ ภาวะของความเป็นมนุษย์กับสังคม
แต่ต้องเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตในโลกแห่งการปฏิบัติ เป็นการปฏิบัติ
เพื่อเปลี่ยนแปลงโลกและเปลี่ยนแปลงตนเองไปพร้อมๆ กัน ส�าหรับ
อาเรนดท์ ปัญหาที่ท�าให้มนุษย์อยู่ในสภาพที่เลวร้ายและไม่
สามารถบรรลุการมีชีวิตที่สมบูรณ์ได้ก็เพราะการกลับตาลปัตรของ
การให้คุณค่าต่อการกระท�าการของมนุษย์ ไม่เพียงแต่กระบวนการ
ผลิตแบบอุตสาหกรรมที่ท�าให้การงานกลายเป็นเรื่องไร้ความหมาย
สิ่งประดิษฐ์ดั้งเดิมถูกลดคุณค่า เพราะการผลิตด้วยเครื่องจักรได้
เข้ามาแทนที่การสร้างสรรค์ของมนุษย์ ผลงานที่เกิดขึ้นไม่ได้เป็นสิ่ง
ที่มนุษย์สร้างสรรค์ด้วยอิสรภาพอีกต่อไป ที่ส�าคัญยิ่งไปกว่านั้น
ระบบเศรษฐกิจสังคมสมัยใหม่ได้ท�าให้การกระท�าการของมนุษย์
วนเวียนอยู่กับการด�ารงชีพ ที่ไม่ต่างไปจากสัตว์ที่ต้องดิ้นรนหากิน
เพื่อความอยู่รอด การกระท�าการของมนุษย์ในลักษณะที่เป็น
“ปฏิบัติการ” เพื่อภาวะความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์นั้นกลายเป็นสิ่ง
ที่หาได้ยากและเกิดขึ้นได้แต่กับคนส่วนน้อยเท่านั้น
แม้อาเรนดท์จะไม่ได้ใช้ค�าว่า “จิตวิญญาณ” (Spirituality) ใน
การวิเคราะห์ของเธอ แต่อิทธิพลของนักคิดในคริสต์ศาสนา โดย
เฉพาะแนวคิดของนักบุญออกัสติน ที่เธอใช้ท�าความเข้าใจ “ภาวะ
ความเป็นมนุษย์” รวมทั้งการถกเถียงอภิปรายถึงการให้คุณค่าของ
การกระท�าการและการงานในคริสต์ศาสนาก็ท�าให้เราสามารถ
เปรียบเทียบการวิเคราะห์เชิงปรัชญาของเธอกับมุมมองทางศาสนา
ได้ไม่ยากนัก สิ่งที่ปรากฏชัดในการวิเคราะห์และข้อวินิจฉัยของ
อาเรนดท์ก็คือ ภาวะความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์นั้นไม่ได้เกิดขึ้น
จากการครุ่นคิดตรึกตรองตามล�าพัง แต่เกิดขึ้นในท่ามกลางการ
79
