Page 79 - gomatmerged (1)
P. 79
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
ยังมีเงื่อนไขส�าคัญที่ท�าให้มนุษย์มีการกระท�าที่อาเรนดท์เรียกว่า
ปฏิบัติการ (Action) คือความจริงที่ว่าชีวิตมนุษย์ด�ารงอยู่บน
เงื่อนไข 3 ประการคือ การเกิด (Natality) การตาย (Mortality)
และความแตกต่างหลากหลาย (Plurality) ปฏิบัติการ หรือ Action
ที่ว่านี้เป็นการกระท�าการของมนุษย์ที่ไม่ได้เป็นไปเพื่อเป้าหมาย
ภายนอก แต่เป็นไปเพื่อเติมเต็มความเป็นมนุษย์ มนุษย์มีการเกิด
เป็นจุดเริ่มต้น มีชีวิตที่ยังไม่สมบูรณ์ในตัวเอง และต้องเผชิญกับ
ความตายในที่สุด “ปฏิบัติการ” หรือ Action จึงไม่ได้มีเป้าหมายอื่น
ใดนอกเหนือไปจากการท�าชีวิตให้สมบูรณ์ ซึ่งความสมบูรณ์ที่ว่านี้
มนุษย์จะบรรลุมันได้ก็โดยที่เราด�ารงอยู่ท่ามกลางความแตกต่าง
หลากหลาย (Plurality) ของมนุษย์ในสังคมนั่นเอง ปฏิบัติการที่ท�าให้
ภาวะความเป็นมนุษย์สมบูรณ์นี้แตกต่างไปจากการด�ารงชีพ
(Labor) ในแง่ที่มันเป็นการเริ่มต้นใหม่ (เกิดใหม่) ในความหมาย
ของการสร้างสิ่งใหม่และสร้างตัวตนใหม่ของมนุษย์อยู่ตลอดเวลา
และมันจ�าเป็นต้องเกิดขึ้นในความสัมพันธ์ทางสังคมที่หลากหลาย
ที่มีมนุษย์เป็นทั้งผู้ให้และผู้รับ ในขณะที่การกระท�าการที่เรียก
ว่าการด�ารงชีพนั้นก็เพียงเพื่อรักษาร่างกายให้อยู่ได้เพื่อที่จะกระท�า
การเพื่อการด�ารงชีพต่อไปเรื่อยๆ
หากภาวะที่สมบูรณ์ของความเป็นมนุษย์จะหมายถึง การมี
ความสามารถจะยอมรับและรักโลกตามอย่างที่มันเป็นและสามารถ
อยู่ในโลกที่เต็มไปด้วยความทุกข์และความเลวร้ายโดยที่เราไม่ทุกข์
ไปด้วย การอยู่ได้โดย “ไม่ผลักไส ไม่ใฝ่หา” (ตามส�านวนของ
พระไพศาล วิสาโล) นี้ คงไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นในโลกของการครุ่นคิด
78
