Page 77 - gomatmerged (1)
P. 77
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
หรือควรจะจริงจังกับโลกแห่งปฏิบัติการ?
แต่ส�าหรับฮันนาห์ อาเรนดท์ (Hannah Arendt) นักปรัชญา
หญิงชาวเยอรมัน การเข้าใจ “ภาวะความเป็นมนุษย์” ไม่ได้ไปสิ้น
สุดที่การฝากความหวังไว้กับอภิมนุษย์ที่จะเอาชนะความเลวร้ายที่
ด�ารงอยู่ในสังคม แต่เป็นการกลับมามองวิถีแห่งการปฏิบัติและ
การกระท�าการของมนุษย์เพื่อที่จะค้นหาหนทางที่จะมีชีวิตในโลก
อย่างมีความหมาย อาเรนดต์เสนอในเบื้องต้นว่าการเข้าใจภาวะ
ของความเป็นมนุษย์นี้จะต้องเริ่มต้นที่ชีวิตในโลกแห่งปฏิบัติการ
แทนที่จะมุ่งไปแสวงหาความจริงในโลกแห่งการครุ่นคิด ส�าหรับอา
เรนดท์แล้ว การท�าให้ แนวคิด ทฤษฎีและปรัชญามีค่าเหนือ “การ
ลงมือปฏิบัติ” ได้ลดทอนคุณค่าของปฏิบัติการและประสบการณ์
ของมนุษย์ อาเรนดต์เสนอว่า การที่เราจะเข้าใจภาวะความเป็น
มนุษย์ได้นั้น จะต้องลงมือกระท�าการ และชีวิตในโลกแห่งปฏิบัติ
การของมนุษย์นั้น อาเรนดต์ได้จ�าแนกออกเป็น 3 ส่วน ซึ่งมีเป้า
หมายและคุณค่าแตกต่างกัน คือ การด�ารงชีพ (Labor) การงาน
(Work) และการปฏิบัติการ (Action)
การด�ารงชีพ หรือ Labor นั้นเป็นการกระท�าการของมนุษย์
เพื่อตอบสนองความจ�าเป็นของชีวิตเป็นส�าคัญ คือเป็นการท�า
กิจกรรมเพื่อความอยู่รอดของชีวิต การกระท�าตามสัญชาติญาณ
เพื่อการอยู่รอดนี้ มนุษย์ด�ารงอยู่ด้วย “ธรรมชาติของมนุษย์”
(Human nature) ซึ่งเป็นสัญชาตญาณของสิ่งมีชีวิต การกระท�า
ของมนุษย์ในสภาวะเช่นนี้ จึงมิได้แตกต่างไปจากสัตว์อื่นๆ ซึ่งต่าง
ก็แสวงหาหนทางเพื่อเอาชีวิตรอดกันทั้งสิ้น การด�ารงชีพจึงเป็นการ
76
