Page 109 - gomatmerged (1)
P. 109
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
ปรากฏอยู่ในสองข้อข้างต้นนั้นเป็นเรื่องของเป้าหมายส่วนบุคคล
ซึ่งเป้าหมายส่วนบุคคลแต่เพียงอย่างเดียวย่อมไม่สามารถท�าให้คน
รู้สึกว่าชีวิตนี้มีความหมายได้ ในศาสนาพราหมณ์จึงเน้นในอีกมิติ
หนึ่ง คือการท�าหน้าที่ของตนให้สมบูรณ์ ดังที่คัมภีร์ภควัตคีตาอัน
เป็นคัมภีร์ส�าคัญเล่มหนึ่งของศาสนาพราหมณ์ มีค�าสอนที่ส�าคัญ
ในเรื่องการท�าหน้าที่อย่างไม่หวังผล และไม่ท�าไปด้วยพลังแห่ง
กิเลส หรือหวังลาภ-ยศ-สรรเสริญ แต่ให้ท�าด้วยจิตใจที่เป็นอิสระ
หน้าที่ดังกล่าวยังผูกพันกับเรื่องของสถานะทั้งในทางสังคมและ
สถานะที่ถูกก�าหนดโดยวรรณะ (หรือชนชั้นตามหลักศาสนา) เช่น
หน้าที่ความเป็นพ่อ-แม่-ลูก หน้าที่ระหว่างนาย-บ่าว หรือหน้าที่
ของคนในแต่ละวรรณะ
4. ต้องการที่จะเข้าสู่เป้าหมายสูงสุดของชีวิต (หรือโมกษะ)
นอกจากเรื่องทั้งสามข้างต้นแล้ว ในทัศนะของศาสนาพราหมณ์ยัง
เชื่อว่า ความสุขสูงสุดในชีวิตของมนุษย์นั้นคือการเข้าถึงสิ่งสูงสุด
หรือพระผู้สร้าง มนุษย์นั้นมีวิญญาณหรืออาตมันที่เป็นอมตะ เป็น
แก่นแท้ของชีวิต วิญญาณหรืออาตมันนี้เป็นสิ่งหนึ่งสิ่งเดียวกับ
พรหมัน (หรือพรหม) พรหมันเป็นสากลจักรวาลที่ก่อก�าเนิดสรรพสิ่ง
ในโลกนี้ ท�าหน้าที่พิทักษ์รักษาดูแลโลกให้เป็นไป หากมนุษย์สละ
ได้ซึ่งความต้องการทางกายและทางใจแล้ว ก็จะสามารถเข้าถึง
พรหมนี้ได้
นอกจากเป้าหมายทั้งสี่นี้แล้ว ก็ยังมีแนวคิดเรื่องการด�าเนิน
ชีวิตให้สอดคล้องกับช่วงชีวิตต่างๆ ของมนุษย์ ที่เรียกว่า อาศรมสี่
(หรือช่วงเวลาทั้ง 4 ช่วงในชีวิต) คือ เมื่อเยาว์วัยก็ด�ารงตนประพฤติ
108
