Page 156 - art-HIA-22.indd

¡ÒûÃЪØÁÇÔªÒ¡Òà HIA àÃ×èͧ ¼Å¡Ãзº¢Í§¡Ãкǹ¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Å¡Ãзº·Ò§ÊØ¢ÀÒ¾ ครั้งที่ 1
156 วันที่ 26-27 มกราคม พ.ศ.2558 ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร

3. ก�รประเมินผลกระทบต่อสุขภ�พ (Appraisal)
เป็นขั้นตอนที่ผู้ประเมินจะต้องคาดการณ์/ระบุผลกระทบต่อสุขภาพ ทั้งทางบวกและทางลบที่เกิดขึ้น
จากโครงการเหมืองแร่ และประเมินลำาดับความสำาคัญของผลกระทบ รวมถึงกำาหนดมาตรการในการลดผลกระทบ
ที่เกิดขึ้นจากโครงการ ทั้งนี้ ผู้ที่ทำาการประเมินควรจะประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญสหสาขาวิชา เช่น สังคมวิทยา การ

สาธารณสุข ระบาดวิทยา การสุขาภิบาล พิษวิทยา จิตวิทยา วิศวกรรมศาสตร์ การแพทย์ วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม
เศรษฐศาสตร์ สถิติ เป็นต้น
ขั้นตอนการประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ
1) การเก็บรวบรวมข้อมูลพื้นฐาน (Baseline) ตามประเด็นที่ผู้ทำาการศึกษาได้กำาหนดขอบเขตการประเมิน
ผลกระทบต่อสุขภาพ (Scoping) ไว้แล้ว ข้อมูลที่ใช้ในการประเมินผลกระทบต่อสุขภาพจะอยู่ในเชิงคุณภาพและ
ปริมาณเพื่อใช้คาดการณ์ผลกระทบต่อสุขภาพที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อมีโครงการ

2) การประเมินความสำาคัญของผลกระทบต่อสุขภาพที่เกิดขึ้นผู้ประเมิน ต้องแสดงให้เห็นถึงวิธีการได้มา
ซึ่งหลักเกณฑ์ วิธีการในการจัดลำาดับความสำาคัญของผลกระทบต่อสุขภาพ โดยคณะผู้ประเมินต้องประกอบด้วย
ผู้เชี่ยวชาญจากสหสาขาวิชา มาพิจารณาจัดลำาดับความสำาคัญของผลกระทบต่อสุขภาพ ซึ่งจะต้องพิจารณาความเสี่ยง
ต่อสุขภาพ ที่ต้องแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงถึงโอกาสเสี่ยงที่จะเกิดผลกระทบต่อสุขภาพและระดับความรุนแรง
ผลกระทบต่อสุขภาพ โดยสามารถใช้ตารางเมตริกซ์เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการจัดลำาดับนัยสำาคัญของผลกระทบต่อ

สุขภาพที่เกิดจากโครงการเหมืองแร่จากนั้นนำาข้อมูลที่ได้มาสรุปในตารางผลกระทบต่อสุขภาพที่เกิดขึ้นจากโครงการ

4. ก�รจัดทำ�ข้อเสนอแนะและก�รจัดทำ�ร�ยง�น ( ecommendation and eport)
เมื่อได้ทำาการประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ และจัดลำาดับความสำาคัญของผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากโครงการ
เหมืองแร่ หากเป็นประเด็นผลกระทบที่มีนัยสำาคัญต่อสุขภาพ จะต้องมีการกำาหนดมาตรการในการป้องกันและแก้ไข
ผลกระทบหรือลดความเสี่ยงต่อสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น

4.1 ก�รเสนอม�ตรก�รป้องกันและลดผลกระทบต่อสุขภ�พ มาตรการป้องกันและลดผลกระทบ
ต่อสุขภาพ เป็นการกำาหนดมาตรการในการควบคุมไม่ให้เกิดผลเสียจากการดำาเนินงาน รวมทั้งลดปริมาณและโอกาส
ของการได้รับสัมผัส ซึ่งสามารถป้องกันได้ตั้งแต่ แหล่งกำาเนิด (Source) ช่องทางการได้รับสัมผัส (Pathway) และ
ผู้ได้รับผลกระทบ (Receivers) ซึ่งต้องครอบคลุมทุกระยะของการดำาเนินงาน และครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงหรือกลุ่ม
เสี่ยงต่อการได้รับผลกระทบจากโครงการเหมืองแร่ ดังนี้

- แหล่งกำ�เนิด (Source) การป้องกันและลดผลกระทบจากแหล่งกำาเนิดถือเป็นหลักสำาคัญในการ
ป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพโดยเฉพาะปัญหาด้านสาธารณสุขและอนามัยสิ่งแวดล้อม แหล่งกำาเนิดมลพิษหรือ
สิ่งคุกคามสุขภาพที่สำาคัญจากการทำาเหมืองแร่มักเกิดจากกิจกรรมการระเบิดหิน การขุดเจาะ การประกอบโลหะกรรม
การแต่งแร่ สถานที่พักแร่ สถานที่เก็บแร่ การขนส่งแร่ซึ่งหากมีมาตรการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ โดยใช้หลักของการ
ดัดแปลง (modify) การออกแบบใหม่ (redesign) การย้ายที่ตั้ง (relocate) เช่น การหลีกเลี่ยงการตั้งใกล้พื้นที่ชุมชน
การใช้เทคโนโลยีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การลดปริมาณของเสีย การกำาหนดระยะเวลาการขนส่ง การปิดปกคลุม

เครื่องจักรที่มิดชิด เพื่อป้องกันมลพิษหรือสิ่งคุกคามสุขภาพสู่สิ่งแวดล้อม ก็จะสามารถป้องกันผลกระทบที่จะเกิดขึ้น
ได้ นอกจากนี้ควรมีการให้ข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งคุกคามสุขภาพหรือมลพิษที่เกิดจากโครงการแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ช่องท�งก�รได้รับสัมผัส (Pathway) ควรพิจารณาช่องทางการได้รับสัมผัสของประชาชนหรือกลุ่ม
เสี่ยงโดยรอบกิจกรรมโครงการซึ่งอาจมีสิ่งคุกคามสุขภาพทั้งทางดิน ทางอากาศ น้ำาผิวดิน น้ำาใต้ดิน ประปาหมู่บ้าน

รวมทั้งแหล่งน้ำาดื่มน้ำาใช้ หรือห่วงโซ่อาหาร นอกจากนี้ควรพิจารณาคุณสมบัติการเปลี่ยนสถานะของสาร การเกิด
ปฏิกิริยาในสิ่งแวดล้อมแล้วเปลี่ยนเป็นสารพิษหรือสิ่งคุกคามชนิดใหม่เกิดขึ้น ความสามารถในการตกค้างของสารพิษ