Page 101 - 60-03-117 TH2560

10 บุคลากรทางการแพทย์

และสาธารณสุข

การกระจายตัวของบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขในประเทศไทย

มีแนวโน้มดีขึ้น โดยความแตกต่างของสัดส่วนแพทย์ต่อประชากรระหว่างกรุงเทพฯ

กับภาคตะวันออกเฉียงเหนือลดลงจากประมาณ 8 เท่าในปี 2547 เหลือเพียง
ประมาณ 4 เท่าในปี 2558

นวโน้มการผลิตบุคลากรทางการแพทย์ในปัจจุบันชี้ว่า ประเทศไทยน่าจะมีจำานวนแพทย์เพียงพอกับความต้องการ
แในอนาคต แต่ยังคงต้องพัฒนาด้านการกระจายกำาลังคน เพื่อความเท่าเทียมในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์
ของคนไทยทุกคน

บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขเป็น สัดสวนบุคลากรสุขภาพ/สาธารณสุขในภาครัฐและภาคเอกชน
หัวใจส�าคัญของระบบสุขภาพ การให้บริการสุขภาพ

ไม่ว่าจะเป็นการตรวจวินิจฉัย การรักษา การให้ค�า 100 93.6
ปรึกษา หรือค�าแนะน�าต่างๆ ล้วนต้องผ่านบุคลากร 90 80.7 85.8 88.1
ทางการแพทย์และสาธารณสุขทั้งสิ้น ดังนั้น เป้าหมาย 80
70
ด้านสุขภาพจะบรรลุผลได้ยาก หากไม่พัฒนาก�าลัง 60 53.9

คนด้านสุขภาพให้มีจ�านวนที่เพียงพอ มีการกระจาย รอยละ 50
ตัวอย่างทั่วถึง เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงบริการได้อย่าง 40
30
เท่าเทียมกัน และมีบริการที่ได้มาตรฐาน 20 19.3 23.2 14.2 11.9
10 6.4 11.2 4.7
การกระจายตัวของบุคลากรทางการแพทย์ 0
และสาธารณสุขในประเทศไทยพัฒนาไปในทิศทาง แพทย ทันตแพทย เภสัชกร พยาบาลวิชาชีพ

ที่ดีขึ้น จากข้อมูลสัดส่วนประชากรต่อบุคลากรทาง ภาครัฐ เอกชนเต็มเวลา เอกชนไมเต็มเวลา
การแพทย์และสาธารณสุขของสถานบริการระดับ ที่มา: รายงานขอมูลทรัพยากรสาธารณสุข สำนักนโยบายและยุทธศาสตร กระทรวงสาธารณสุข 2558
หมายเหตุ: จำนวนแพทย 31,959 คน, ทันตแพทย 6,953 คน, เภสัชกร 12,231 คน
ต่างๆ พบว่าโรงพยาบาลชุมชนมีจ�านวนมากกว่า และ พยาบาลวิชาชีพ 149,183 คน
ระดับจังหวัดและระดับศูนย์ แสดงว่าประเทศไทย
จำนวนบุคลากรทางการแพทยตามระดับสถานบริการภายใตกระทรวงสาธารณสุข
ได้กระจายบุคลากรไปทั่วทุกภูมิภาคและให้ความ
โรงพยาบาล โรงพยาบาล โรงพยาบาล โรงพยาบาล
ส�าคัญกับชุมชนมากขึ้น ศูนย ทั่วไป ชุมชน สุขภาพตำบล
สงเสริม
อย่างไรก็ตาม สัดส่วนแพทย์ต่อประชากร แพทย 4,543 3,915 7,539
เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่สะท้อนถึงความเป็นธรรมในการ ทันตแพทย 525 939 3,109
เข้าถึงบริการทางการแพทย์ กรุงเทพฯ ที่มีสัดส่วน เภสัชกร 1,272 1,788 3,778

แพทย์ต่อประชากรดีที่สุด แต่เกินครึ่งอยู่ในภาค พยาบาลวิชาชีพ 19,856 24,300 37,342 10,114
737
645
419
พยาบาลเทคนิค
เอกชนเต็มเวลา ดังนั้นไม่ใช่ทุกคนที่จะสามารถ รวม 26,841 31,679 52,187 10,114
เข้าถึงบริการดังกล่าวได้
ที่มา: รายงานขอมูลบุคลากรดานสาธารณสุข พ.ศ 2558 สำนักนโยบายและยุทธศาสตร
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข 2558

100 สุขภาพคนไทย 2560

60-03-117_076-103_P coated sukapap.indd 100 3/31/2560 BE 11:44 AM