Page 26 - gomatmerged (1)
P. 26
ส่วนที่ 1 มิติทางจิตวิญญาณกับความเป็นมนุษย์
ความรู้สึกนึกคิด และมีชีวิตทางสังคม ส�าหรับวิลเลี่ยม เจมส์แล้ว
เขาไม่สนใจว่าประสบการณ์ทางศาสนาและมิติทางจิตวิญญาณของ
ชีวิตเหล่านี้จะสามารถตรวจวัดหรือพิสูจน์ได้อย่างเป็นภาวะวิสัย
หรือไม่ เพราะสิ่งที่ส�าคัญที่สุดส�าหรับเขาคือการดูว่าผลของ
ประสบการณ์ทางศาสนาและจิตวิญญาณเหล่านี้ที่มีต่อชีวิตมนุษย์
และความเป็นอยู่ทางสังคมของเขาเป็นอย่างไร ซึ่งในข้อนี้วิลเลี่ยม
เจมส์ได้สรุปว่าประสบการณ์ทางศาสนาส่งผลในเชิงบวกให้กับ
ผู้ปฏิบัติทั้งในทางสังคมและทางจิตวิทยา แม้ในหลายกรณีเราอาจ
ไม่สามารถอธิบายเหตุผลหรือกลไกได้อย่างเป็นทฤษฎีก็ตาม เพราะ
ส�าหรับนักสัมฤทธิคตินิยมอย่างวิลเลี่ยม เจมส์แล้ว สัมฤทธิผลที่
เกิดขึ้นเป็นเครื่องพิสูจน์ความจริงได้ดีกว่าการอ้างอิงทฤษฎีใดๆ
ค�าสอนทางศาสนาตั้งอยู่บนพื้นฐานร่วมกันว่า มนุษย์มี
ศักยภาพที่จะเรียนรู้ ฝึกฝนและปฏิบัติ เพื่อการเติบโตในทาง
จิตวิญญาณ การเติบโตงอกงามทั้งทางกาย ใจ สังคมและ
จิตวิญญาณนี้เป็นไปเพื่อที่มนุษย์จะได้บรรลุซึ่ง “ภาวะที่สมบูรณ์”
หรือ “สุขภาวะ” นั่นเอง
“ภาวะที่สมบูรณ์” หรือ “สุขภาวะ” คืออย่างไร
ภาวะที่สมบูรณ์ของความเป็นมนุษย์นี้อาจถูกนิยามแตกต่าง
กันไป ส�าหรับคติแบบพุทธแล้ว พระพรหมคุณาภรณ์ได้แจกแจงให้
เห็นว่า การพิจารณาภาวะที่สมบูรณ์หรือสุขภาวะนั้นควรจะมอง
หรือค�านึงถึงด้านต่างๆ หลายด้านด้วยกัน ได้แก่
ความสว่าง คือ กระจ่างแจ้ง ผ่องใส มองเห็นความจริงชัดเจน
25
