Page 23 - gomatmerged (1)
P. 23
สุขภาพทางปัญญา: จิตวิญญาณ ศาสนาและความเป็นมนุษย์
สิ่งที่มนุษย์แสวงหายังรวมไปถึงค�าถามเชิงปรัชญาและค�าถาม
ยากๆ มากมาย ค�าถามเหล่านี้เริ่มจะมีค�าตอบที่เป็นที่ยอมรับก็เมื่อ
ราว 3,000 ปีก่อนเมื่อปรัชญาและค�าสอนทางศาสนาต่างๆ ได้รับ
การพัฒนาขึ้นอย่างเป็นระบบในอู่อารยธรรมต่างๆ และแม้ว่า
ปรัชญาค�าสอนและศาสนาที่แตกต่างกันจะมีการบัญญัติค�าสอน
ภาษาและพิธีกรรมที่แตกต่างกันเพื่อใช้สื่อสารและชี้น�าวิถีแห่งจิต
วิญญาณอันเป็นนามธรรมนี้ แต่ปรัชญาและค�าสอนของนักปราชญ์
และศาสดาต่างๆ ก็ล้วนแต่มุ่งให้ผู้คนแสวงหา “หนทางแห่งชีวิตอัน
ประเสริฐ” ที่ไปพ้นจากข้อจ�ากัดของโลกแห่งมายาคติเป็นส�าคัญ
แนวคิดเรื่องจิตวิญญาณเริ่มฟื้นตัวขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่
2 จากการปะทุขึ้นอย่างรุนแรงของความไม่พอใจของคนรุ่นใหม่ต่อ
ความโหดร้ายและไร้มนุษยธรรมของสงครามเวียดนามและสงคราม
เย็น แนวคิดเรื่องจิตวิญญาณในยุคแห่งการแสวงหานี้มีลักษณะที่
ส�าคัญ 2 ประการก็คือ เป็นการปฏิเสธวัตถุนิยมแบบสุดขั้ว ซึ่งท�าให้
เกิดการแสวงหาทางเลือกใหม่ๆ ในการใช้ชีวิตที่เป็นอิสระจากระบบ
คุณค่าเดิม และการปฏิเสธศาสนาในแบบจารีตที่ตายตัว โดยเฉพาะ
สถาบันศาสนาที่ได้สถาปนาอ�านาจผูกขาดความถูกต้องทางศีลธรรม
การปฏิเสธศาสนาในรูปของสถาบันที่มีลักษณะตายตัวนี้เอง
ที่ได้ท�าให้แนวคิดของเรื่องจิตวิญญาณในครึ่งหลังคริสต์ศตวรรษที่
20 นั้น มีลักษณะที่เน้นประสบการณ์ส่วนบุคคลมากกว่าการเน้น
แบบแผนการปฏิบัติตามประเพณีที่สืบทอดต่อๆ กันมา
ปรากฏการณ์ดังกล่าวส่งผลสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบันและท�าให้การ
แสวงหาทางจิตวิญญาณกับสถาบันทางศาสนาในตะวันตกมี
22
